Χρόνος έκδοσης Τιμολογίου | Διευκρινίσεις.

 

Χρήσιμο Υλικό

ΣΛΟΤ 3118/2021

ΣΛΟΤ 3201/2021

ΣΛΟΤ 401/2019

ΣΛΟΤ 614/2018

ΔΕΑΦ Β 1021836 ΕΞ 2017

ΠΟΛ.1261/3-12-2015

ΠΟΛ 1003/2014

Αρθ 11, Ν 4308/2014

 

Πότε υπάρχει Υποχρέωση για την έκδοση Τιμολογίου;

Η υποχρέωση έκδοσης τιμολογίου γεννάται κατά το χρόνο που πραγματοποιείται η αποστολή ή παράδοση των αγαθών ή των υπηρεσιών.

Ο χρόνος έκδοσης τιμολογίου ανα περίπτωση:

α) Σε περίπτωση πώλησης αγαθών ή παροχής υπηρεσιών, τιμολόγιο εκδίδεται το αργότερο μέχρι τη 15η ημέρα του επόμενου μήνα της παράδοσης ή αποστολής αγαθών ή της ολοκλήρωσης της υπηρεσίας, κατά περίπτωση.

β) Σε περίπτωση συνεχιζόμενης παροχής αγαθών, υπηρεσίας ή κατασκευής έργου, το τιμολόγιο εκδίδεται μέχρι τη 15η ημέρα του επόμενου μήνα από την περίοδο στην οποία μέρος της σχετικής αμοιβής καθίσταται απαιτητό για τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που έχουν παρασχεθεί ή το μέρος του έργου που έχει ολοκληρωθεί.

γ) Σε περίπτωση απόκτησης δικαιώματος λήψης υπηρεσίας, με την απόκτηση του δικαιώματος αυτού.

δ) Στην περίπτωση έκδοσης συγκεντρωτικού τιμολογίου της παρ. 3 του άρθρου 10, το συγκεντρωτικό τιμολόγιο εκδίδεται το αργότερο μέχρι τη 15η του επόμενου μήνα από το μήνα εντός του οποίου πραγματοποιήθηκε το πρώτο γεγονός πώλησης αγαθών ή παροχής υπηρεσιών που συμπεριλαμβάνεται στο συγκεντρωτικό τιμολόγιο.

ε) Ειδικά, όταν ο αγοραστής των αγαθών ή υπηρεσιών είναι το Δημόσιο ή νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, το τιμολόγιο δύναται να εκδίδεται μέχρι το τέλος της ετήσιας περιόδου μέσα στην οποία έγινε η παράδοση ή η αποστολή των αγαθών ή η παροχή των υπηρεσιών ή η πιστοποίηση δημόσιων έργων ή η οριστικοποίηση της συναλλαγής από τον αγοραστή, κατά περίπτωση.

Ο χρόνος έκδοσης του τιμολογίου από το νόμο δεν είναι δυνατόν να παραταθεί από συμφωνία, έγγραφη ή προφορική, των εμπλεκόμενων μερών.

Συγκεκριμένα :

1) Ο χρόνος που υποχρεούμαστε να εκδώσουμε το τιμολόγιο μπορεί και να διαφέρει απο την προθεσμία της έκδοσης.

Όπως, αναφέρεται στην ΠΟΛ 1003/2014 παράγραφος 1 "Σημειώνεται ότι ο χρόνος γένεσης της υποχρέωσης έκδοσης τιμολογίου διαφοροποιείται από την προθεσμία έκδοσης του εν λόγω τιμολογίου, η οποία καθορίζεται στην παράγραφο 2, αναλυτικά για κάθε περίπτωση πώλησης"

2) Είναι πολύ σημαντικό να θυμόμαστε οτι : Ο χρόνος έκδοσης του Τιμολογίου (και μονο...) Αποσυνδέεται από την εφαρμογή της Αρχής του Δεδουλευμένου. Δηλαδή, η αναγνώριση των εσόδων είναι θέμα πραγματικό. Ανεξαρτήτως απο τον τρόπο τήρησης των βιβλίων (απλογραφικό ή διπλογραφικό λογιστικό σύστημα) η αναγνώριση των εσόδων εξετάζεται με βάση τα γεγονότα και τα δεδομένα που έχουμε στη διάθεση μας.

Τα δεδομένα για την αναγνώριση των εσόδων στο πραγματικό τους χρόνο και την καταχώρηση του εκάστου εσόδου στα λογιστικά βιβλία αναφέρονται στο άρθρο 25 Ν4308/2014:

Τα έσοδα από πώληση αγαθών αναγνωρίζονται όταν πληρούνται όλα τα παρακάτω:

α) Μεταβιβάζονται στον αγοραστή οι ουσιαστικοί κίνδυνοι και τα οφέλη που συνδέονται με την κυριότητά τους.

β) Τα αγαθά γίνονται αποδεκτά από τον αγοραστή.

γ) Τα οικονομικά οφέλη από τη συναλλαγή μπορούν να επιμετρηθούν αξιόπιστα και θεωρείται σφόδρα πιθανή η εισροή τους στην οντότητα.

3) Το τιμολόγιο θα φέρει την ημερομηνία στην οποία εκδόθηκε (Οδηγία 2006/112/ΕΕ)

Η γενική αρχή είναι ότι τιμολόγιο εκδίδεται το αργότερο μέχρι τη 15η ημέρα του επόμενου μήνα της παράδοσης ή αποστολής αγαθών ή της παροχής της υπηρεσίας, κατά περίπτωση

Παράδειγμα: για μια πώληση/παράδοση αγαθών στις 4 Νοεμβρίου 2021 και μία παροχή υπηρεσίας στις 28 Νοεμβρίου 2021 τα αντίστοιχα τιμολόγια πρέπει να εκδοθούν μέχρι και την 15 Δεκεμβρίου 2021, φέροντας την ημερομηνία έκδοσής τους (π.χ. 12 Δεκεμβρίου ή 15 Δεκεμβρίου 2021).

Ομοίως, για παροχή υπηρεσίας στις 3 Δεκεμβρίου 2021 και μια πώληση/παράδοση αγαθών στις 23 Δεκεμβρίου 2021 τα αντίστοιχα τιμολόγια πρέπει να εκδοθούν μέχρι και την 15 Ιανουαρίου 2022, φέροντας την ημερομηνία έκδοσής τους (π.χ. 5 Ιανουαρίου ή 15 Ιανουαρίου 2022).

Αρχή του δεδουλευμένου: Το έσοδο της παροχής υπηρεσίας και της πώλησης/παράδοσης αγαθών του Δεκεμβρίου θα αναγνωριστεί υποχρεωτικά στην περίοδο 2021 (Δεκέμβριος), έστω και εάν το τιμολόγιο εκδοθεί τον Ιανουάριο του 2022 (αποσύνδεση τιμολόγησης από την αναγνώριση του εσόδου)

4) Σε συνεχιζόμενη υπηρεσία (π.χ. διδασκαλία συγκεκριμένων μαθημάτων, παροχή υπηρεσιών τήρησης λογιστικών αρχείων από το φοροτέχνη-λογιστή, κλπ.) το κρίσιμο στοιχείο είναι το εάν ο πωλητής, βάσει σύμβασης ή της συνήθους επιχειρηματικής πρακτικής δύναται να απαιτήσει / διεκδικήσει πληρωμή για το μέρος των αγαθών ή υπηρεσιών που έχει προσφέρει ή το έργο που έχει παράξει. Διευκρινίζεται ότι ο χρόνος έκδοσης τιμολογίου για συνεχιζόμενη παροχή αγαθών ή υπηρεσιών ή κατασκευής έργου δεν διαφοροποιείται από το γεγονός ότι η έναρξη της παροχής ή κατασκευής μπορεί να ξεκίνησε πριν το τέλος της ετήσιας (διαχειριστικής) περιόδου και συνεχίσθηκε στην επόμενη.

Επιχείρηση επαγγελματικής εκπαίδευσης συμφώνησε με άλλη οντότητα να αναλάβει την εκπαίδευση προσωπικού για το διάστημα 1η Σεπτεμβρίου 2021 έως 30η Ιουνίου 2022 με αμοιβή 10.000 ευρώ. Εάν έχει συμφωνηθεί η πληρωμή να γίνει με την ολοκλήρωση της παροχής της υπηρεσίας (30η Ιουνίου), το τιμολόγιο πρέπει να εκδοθεί μέχρι 15 Ιουλίου 2022. Στην περίπτωση αυτή, ωστόσο, με βάση την αρχή του δουλευμένου η επιχείρηση επαγγελματικής εκπαίδευσης οφείλει να αναγνωρίσει την αναλογία του εσόδου που αφορά το 2021, ανεξάρτητα από την μη υποχρέωση έκδοσης τιμολογίου. Το ίδιο ισχύει και για το αντισυμβαλλόμενο μέρος που οφείλει να αναγνωρίσει την αναλογία του εξόδου του 2021.

Εάν όμως έχει συμφωνηθεί και καθίσταται απαιτητό μέρος της αμοιβής, π.χ. 2.000 ευρώ κάθε δίμηνο, το σχετικό τιμολόγιο για το πρώτο δίμηνο (Σεπτέμβριος - Οκτώβριος 2021) θα εκδοθεί μέχρι 15 Νοεμβρίου 20Χ21με ποσό 2.000 ευρώ. Σε κάθε περίπτωση, όταν ολοκληρωθεί η συνεχιζόμενη παροχή υπηρεσίας ή το έργο, το τιμολόγιο πρέπει να εκδίδεται κατ΄ ανώτατο στο χρόνο της περίπτωσης (α) της παραγράφου 2 του άρθρου 11, δηλαδή μέχρι την 15 η ημέρα του επόμενου μήνα από το μήνα που ολοκληρώθηκε η παροχή της υπηρεσίας.

Το ίδιο ισχύει για κάθε οντότητα ανεξάρτητα από το είδος της υπηρεσίας που προσφέρει μια οντότητα (π.χ. υπηρεσίες λογιστικού-φοροτεχνικού γραφείου, δικηγορικές υπηρεσίες, ιατρικές υπηρεσίες, υπηρεσίες συντήρησης, κλπ.).

Στην περίπτωση που λαμβάνεται προκαταβολή για μη προσφερθέν έργο, δε γεννάται υποχρέωση έκδοσης τιμολογίου. Για τεκμηρίωση της είσπραξης εκδίδεται απλή «Απόδειξη είσπραξης» και στη συνέχεια εκδίδεται το τιμολόγιο, σύμφωνα με τα προαναφερθέντα

5) Προθεσμία έκδοσης συγκεντρωτικού τιμολογίου: Σύμφωνα με τη διατύπωση της διάταξης, εάν οι διαφορετικές (επαναλαμβανόμενες) παραδόσεις (πωλήσεις) αγαθών ή υπηρεσιών λαμβάνουν χώρα εντός δύο διαφορετικών ημερολογιακών μηνών, οι παραδόσεις κάθε μήνα υπόκεινται σε ξεχωριστή τιμολόγηση, εντός του επόμενου μήνα από το μήνα που έγιναν οι παραδόσεις ή η παροχή υπηρεσίας. Για παράδειγμα, εάν οι διαφορετικές (επαναλαμβανόμενες) παραδόσεις αγαθών έλαβαν χώρα το διάστημα 13 Σεπτεμβρίου έως 11 Οκτωβρίου 2021, οι παραδόσεις του Σεπτεμβρίου θα τιμολογηθούν μέχρι 15 Οκτωβρίου και οι παραδόσεις Οκτωβρίου μέχρι 15 Νοεμβρίου.

Πηγή:  e-forologia.gr

Ηλεκτρονικές πληρωμές – Τι αλλάζει από τις 10 Δεκεμβρίου – Ολα όσα πρέπει να ξέρουμε

 Η συγκεκριμένη στροφή στις ηλεκτρονικές πληρωμές δημιουργεί την ανάγκη αυτές να ολοκληρώνονται άμεσα όλες τις ημέρες και ώρες του χρόνου

 

Οι ηλεκτρονικές πληρωμές κερδίζουν συνεχώς έδαφος και στην χώρα μας σε σχέση με τα μετρητά που ωστόσο αποτελούν ακόμα τον κυρίαρχο τρόπο πληρωμής.

Η τάση αυτή, που ενισχύθηκε τόσο διεθνώς όσο και στην χώρα μας λόγω της πανδημίας και των περιοριστικών μέτρων τα οποία τέθηκαν σε εφαρμογή, εκτιμάται ότι θα συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια. Η συγκεκριμένη στροφή στις ηλεκτρονικές πληρωμές δημιουργεί την ανάγκη αυτές να ολοκληρώνονται άμεσα όλες τις ημέρες και ώρες του χρόνου. Με απλά λόγια μια ηλεκτρονική πληρωμή πρέπει να ολοκληρώνεται, να εκκαθαρίζεται, όπως ακριβώς όταν πληρώνουμε με μετρητά. Αυτό θα συμβεί πανευρωπαϊκά αλλά και στην χώρα μας από τις 10 Δεκεμβρίου.

Πώς όμως φτάσαμε στο σημείο αυτό; Ποιοι είναι όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς; Τι πρέπει να γνωρίζουν έμποροι καταναλωτές;

Ο Γιώργος Κορφιάτης, Υποδιευθυντής της Διεύθυνσης Συστημάτων Πληρωμών και Διακανονισμού της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ) και Project Manager του ΤΙPS για την ΤτΕ απαντά σε ερωτήματα του ΑΠΕ/ΜΠΕ:

1.Τι είναι οι άμεσες πληρωμές και γιατί αποτελούν καινοτομία; Εφαρμόζονται στην Ελλάδα;

Οι άμεσες πληρωμές αφορούν την προσαρμογή των ηλεκτρονικών πληρωμών στη σημερινή ανάγκη των καταναλωτών για ψηφιοποίηση και καινοτομία. Τα οφέλη των μετρητών, δηλαδή η δυνατότητα να κάνουμε τις συναλλαγές μας σε πραγματικό χρόνο, με ταυτόχρονο και οριστικό διακανονισμό όλες τις ημέρες και ώρες του χρόνου, έρχονται πλέον και στις διατραπεζικές πληρωμές που γίνονται μεταξύ δυο λογαριασμών.

Η ανάγκη αυτή είχε ως αποτέλεσμα να δημιουργηθούν πολλές και διαφορετικές λύσεις άμεσων πληρωμών σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Στην Ελλάδα λειτουργεί από τον Μάιο του 2017, μέσω της ΔΙΑΣ, η υπηρεσία IRIS. Για συναλλαγές από κινητό τηλέφωνο (IRIS mobile payments) υπάρχει όριο 500 ευρώ ανά συναλλαγή ενώ για συναλλαγές μέσω e-banking το όριο αυξάνεται στα 12.500 ευρώ, με ώρες λειτουργίας τις εργάσιμες ώρες και ημέρες των πιστωτικών ιδρυμάτων, δηλ. καθημερινά 08:00 – 16:30. Η αλήθεια είναι πως η ανάπτυξη διαφορετικών εθνικών λύσεων δημιούργησε πανευρωπαϊκά ένα κατακερματισμένο τοπίο πληρωμών που «πνίγει» την καινοτομία και εμποδίζει την προσβασιμότητα των πολιτών σε αυτή. Φανταστείτε να μην είχαμε τη δυνατότητα roaming στην κινητή τηλεφωνία όταν ταξιδεύουμε στο εξωτερικό – είναι ένα αντίστοιχο παράδειγμα διαλειτουργικότητας χωρίς πανευρωπαϊκή προσβασιμότητα. 

Το Ευρωσύστημα έχει αντιληφθεί πλήρως τη δυναμική των άμεσων πληρωμών και τη δυνατότητα να γίνουν η «νέα κανονικότητα» στη ζώνη του ευρώ. Έτσι, το Νοέμβριο 2018 έθεσε σε εφαρμογή την υπηρεσία TIPS (TARGET Instant Payment Settlement), συμβάλλοντας καταλυτικά στην υλοποίηση καινοτόμων λύσεων πληρωμών με έμφαση στις άμεσες πληρωμές. Με αυτή την κίνηση, ουσιαστικά το Ευρωσύστημα συμβάλλει σημαντικά στο να αποφευχθεί η επικράτηση εθνικών λύσεων στις άμεσες πληρωμές. Το ΤΙPS επιτρέπει στους Παρόχους Υπηρεσιών Πληρωμών (πιστωτικά ιδρύματα, FinTechs κ.α.) να προσφέρουν στους πελάτες τους μεταφορές κεφαλαίων πανευρωπαϊκά, συνεχώς και σε πραγματικό χρόνο, όλο το εικοσιτετράωρο και κάθε ημέρα του έτους. Στη χώρα μας, θα συμμετέχουν από τις 10 Δεκεμβρίου 2021 στο ΤIPS οκτώ Πάροχοι Υπηρεσιών Πληρωμών, οι οποίοι αντιστοιχούν στο 97% του συνόλου των λογαριασμών πληρωμών στην Ελλάδα.

2. Πώς επηρεάζουν τη ρουτίνα των πληρωμών και ποια είναι τα οφέλη για τους καταναλωτές και τους εμπόρους; Πείτε μας ένα παράδειγμα αγοράς σε eshop και σε κατάστημα, τι διαφορετικό φέρνει το TIPS;

Οι άμεσες πληρωμές θα αυξήσουν θεαματικά την ταχύτητα με την οποία πραγματοποιούνται οι πληρωμές. Οι υπάρχουσες υποδομές ηλεκτρονικών πληρωμών, ενώ παρέχουν τη δυνατότητα στους πληρωτές να εκκινούν πληρωμές οποιαδήποτε στιγμή επιθυμούν, καθιστούν το ποσό της πληρωμής διαθέσιμο στον δικαιούχο, το νωρίτερο την επόμενη εργάσιμη ημέρα. Οι άμεσες πληρωμές καθιστούν το ποσό διαθέσιμο σε λιγότερο από 10 δευτερόλεπτα, δηλαδή πιο γρήγορα από όσο διαρκεί η έγκριση μιας πληρωμής μέσω χρεωστικής ή πιστωτικής κάρτας.

Ας δούμε πώς μεταφράζεται αυτό στην πράξη. Ο πελάτης σε φυσικό ή ηλεκτρονικό κατάστημα θα μπορεί να αγοράσει ένα προϊόν πληρώνοντας άμεσα. Το μόνο που θα χρειάζεται να κάνει είναι να σκανάρει έναν κωδικό QR ή να χρησιμοποιήσει το online banking του. Εάν βρίσκεται στο φυσικό κατάστημα, αυτό σημαίνει ότι δυνητικά θα μπορούσε να αποφύγει και την ουρά του ταμείου. Παράλληλα θα λαμβάνει άμεσα στο κινητό του την ηλεκτρονική απόδειξη της αγοράς. Ποια είναι τα οφέλη; Ο καταναλωτής κάνει την πληρωμή με ευκολία, χωρίς τον κίνδυνο διαχείρισης των μετρητών και χωρίς τον κίνδυνο απάτης που εμπεριέχει μια πληρωμή με κάρτα. Ο έμπορος βλέπει την πληρωμή άμεσα (σε δευτερόλεπτα) στον λογαριασμό του, γεγονός που οδηγεί σε μείωση του κινδύνου μη πληρωμής αγαθών και υπηρεσιών, καθώς και σε βελτιστοποίηση διαχείρισης του κεφαλαίου κίνησης και ελαχιστοποίηση της ανάγκης χρηματοδότησης.

3. Οι άμεσες πληρωμές μπορούν να χρησιμοποιηθούν για πληρωμές προς το Δημόσιο, όπως φόροι, τέλη κυκλοφορίας, και προς τις ΔΕΚΟ; Αν ναι, τι κερδίζει ο φορολογούμενος και τι το Δημόσιο;

Με τις άμεσες πληρωμές ενισχύεται η εμπιστοσύνη μεταξύ πολίτη και Κράτους. Η διάδοση των άμεσων πληρωμών θα διευκολύνει την καθημερινότητα των πολιτών εκσυγχρονίζοντας την αλληλεπίδρασή τους με το Δημόσιο και θα ενισχύσει την αποτελεσματικότητά του. Θα μπορούσε να αξιοποιηθεί και σε περιπτώσεις μεταβιβαστικών πληρωμών όπως επιδόματα στήριξης οικονομικά αδύναμων και πληγέντων. Με τον τρόπο αυτό, αναμένεται να ενισχυθεί περαιτέρω η εμπιστοσύνη των πολιτών τόσο στις λύσεις πληρωμών όσο και στον ρόλο του Κράτους. Οι άμεσες πληρωμές θα συμβάλουν στην μείωση της περιττής γραφειοκρατίας και της φοροδιαφυγής οδηγώντας εν τέλει σε ένα κράτος το οποίο θα υπηρετεί τους πολίτες πιο αποτελεσματικά. Αν μπορέσουμε να μειώσουμε την περιττή γραφειοκρατία μειώνουμε τις ανισότητες, βοηθώντας τους πιο αδύναμους. Σ’ αυτό το πλαίσιο, και εστιάζοντας στις θετικές πλευρές της ψηφιοποίησης, όπως η άμεση ενημέρωση του πολίτη για μια πληρωμή, το μεγάλο κέρδος για το Κράτος, όπως και για τους πολίτες, θα είναι η βελτίωση των προσφερόμενων υπηρεσιών του.

 Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ

 

 

Νέο Επικουρικό Ταμείο: Ποιοι εντάσσονται από 1/1/2022 – Ποιες οι παροχές

 

Από την 1η Ιανουαρίου 2022, ξεκινά τη λειτουργία το Ταμείο Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (ΤΕΚΑ), το οποίο συστάθηκε με τον νόμο 4826/2021 (Α΄ 160) «Ασφαλιστική Μεταρρύθμιση για τη Νέα Γενιά: εισαγωγή κεφαλαιοποιητικού συστήματος προκαθορισμένων εισφορών στην επικουρική ασφάλιση, ίδρυση, οργάνωση και λειτουργία Ταμείου Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης και άλλες επείγουσες ρυθμίσεις».

 

 Πηγή: sofokleousin.gr

 

 

 

 Αναλυτικότερα, σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, οι βασικοί άξονες είναι οι εξής:

   Χαρακτηριστικά του ΤΕΚΑ

   Ι. Ποιοι ασφαλισμένοι εντάσσονται στο ΤΕΚΑ

   Από 1/1/2022, όλοι όσοι μπαίνουν στην αγορά εργασίας για πρώτη φορά, ανεξαρτήτως ηλικίας, θα υπάγονται στο ΤΕΚΑ για την επικουρική ασφάλισή τους, εφόσον απασχολούνται σε κλάδο για τον οποίο υπάρχει υποχρεωτικότητα επικουρικής ασφάλισης. Αφορά, δηλαδή, μισθωτούς δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, μηχανικούς και δικηγόρους.

   Από 1/1/2023, θα υπάρχει δυνατότητα να υπαχθούν προαιρετικά στην ασφάλιση του ΤΕΚΑ:

•  Ασφαλισμένοι στον κλάδο επικουρικής ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ (πρώην ΕΤΕΑΕΠ) που έχουν γεννηθεί από 1/1/1987 και μετά και οι οποίοι επιθυμούν να μεταβούν από τον προαναφερόμενο κλάδο στο ΤΕΚΑ. Η συγκεκριμένη κατηγορία ασφαλισμένων μπορεί να ασκήσει το δικαίωμά της για υπαγωγή στην ασφάλιση του ΤΕΚΑ, μέχρι τις 31.12.2023.
•  Εργαζόμενοι που απασχολούνται σε κλάδους για τους οποίους δεν υπάρχει υποχρέωση υπαγωγής στην επικουρική ασφάλιση (π.χ. ελεύθεροι επαγγελματίες, αγρότες, αυτοαπασχολούμενοι υγειονομικοί) και οι οποίοι διατηρούν το δικαίωμα ένταξης στο ΤΕΚΑ, μέχρι να συμπληρώσουν το 35ο έτος της ηλικίας τους.

   IΙ. Εισφορές

   Οι εισφορές επικουρικής ασφάλισης θα συλλέγονται από τον e-ΕΦΚΑ και θα πιστώνονται στους ατομικούς λογαριασμούς των ασφαλισμένων. Το ύψος των εισφορών δεν διαφοροποιείται από εκείνο του ισχύοντος συστήματος, διαμορφώνεται δηλαδή σε ποσοστό 3,25% για τον εργοδότη και 3,25% για τον εργαζόμενο, μέχρι και τον Μάιο του 2022 και σε 3% για τον καθένα εφεξής.

   ΙΙΙ. Παροχές

   Προϋπόθεση θεμελίωσης δικαιώματος μηνιαίας επικουρικής σύνταξης είναι η έκδοση κύριας σύνταξης και η συμπλήρωση 15 ετών επικουρικής ασφάλισης. Σημαντική καινοτομία του νόμου 4826/2021 αποτελεί το γεγονός ότι, στις περιπτώσεις που δεν θεμελιώνεται δικαίωμα μηνιαίας επικουρικής σύνταξης, (δηλαδή εάν για οποιονδήποτε λόγο δεν απονεμηθεί κύρια σύνταξη ή δεν συμπληρώνονται 15 έτη επικουρικής ασφάλισης), οι καταβληθείσες εισφορές επιστρέφονται σε πραγματική αξία στον ασφαλισμένο κατά τη συμπλήρωση του γενικού ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης, κάτι που δεν ισχύει σήμερα.

   Σε περίπτωση μετάβασης ασφαλισμένου από τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ στο ΤΕΚΑ, (δηλαδή στις περιπτώσεις προαιρετικής υπαγωγής), η επικουρική σύνταξη απαρτίζεται από δύο μέρη: ένα μέρος από τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ και ένα μέρος από το ΤΕΚΑ για τις εισφορές που αντιστοιχούν σε καθένα από τα Ταμεία.

   Η 15ετία υπολογίζεται αθροιστικά για την ασφάλιση στα δύο Ταμεία. Για παράδειγμα: ασφαλισμένος που έχει διανύσει χρόνο ασφάλισης 14 ετών στον κλάδο επικουρικής ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ και 12 ετών στο ΤΕΚΑ, θεμελιώνει δικαίωμα επικουρικής σύνταξης, εφόσον δικαιωθεί και κύριας. Στην περίπτωση αυτή, η σύνταξη θα υπολογιστεί σε διακριτά τμήματα ως εξής: με βάση το σύστημα νοητής κεφαλαιοποίησης για τα 14 έτη και τη ράντα που ισχύει για τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ και σύμφωνα με τη ράντα που ισχύει για το ΤΕΚΑ, στη βάση του ποσού που έχει σωρευτεί στον ατομικό λογαριασμό του από τις καταβληθείσες εισφορές και τις αποδόσεις τους κατά τη δωδεκαετή υπαγωγή στην ασφάλιση του Ταμείου αυτού.

   IV. Χαρακτηριστικά επενδύσεων

   Οι εισφορές των ασφαλισμένων θα επενδύονται σε ευρέως διαφοροποιημένα χαρτοφυλάκια μετοχικών, ομολογιακών και καταθετικών επενδυτικών προϊόντων. Το Διοικητικό Συμβούλιο του ΤΕΚΑ, το οποίο φέρει και την τελική ευθύνη των επενδύσεων, συνεπικουρούμενο από την Επενδυτική Επιτροπή του Ταμείου, χαράσσει τη στρατηγική των επενδύσεών του. Το ΤΕΚΑ θα αναπτύξει εσωτερικά, μέσω της Διεύθυνσης Επενδύσεων του Ταμείου, ισχυρή επενδυτική ομάδα διαχείρισης από άρτια καταρτισμένους επαγγελματίες διαχειριστές, η οποία σε συνεργασία με εξωτερικούς διαχειριστές θα υλοποιεί την καθορισμένη επενδυτική στρατηγική με τον βέλτιστο τρόπο για το συμφέρον των ασφαλισμένων.

   Η Διεύθυνση Διαχείρισης Κινδύνων του ΤΕΚΑ θα έχει την ευθύνη της αναγνώρισης, της παρακολούθησης, της μέτρησης, της αξιολόγησης και της διαχείρισης του ρίσκου των επενδύσεων των ασφαλισμένων.

   Ο επικεφαλής της Διεύθυνσης Διαχείρισης Κινδύνων θα αναφέρεται απευθείας στο Διοικητικό Συμβούλιο.

   Στους ασφαλισμένους του ΤΕΚΑ θα προσφέρεται ένα βασικό συνταξιοδοτικό-επενδυτικό προϊόν (default) που θα συνδυάζει το κατάλληλο μείγμα κινδύνου, απόδοσης και ασφάλειας, για όλη τη διάρκεια του εργασιακού βίου ενός τυπικού ασφαλισμένου, χωρίς ο ίδιος να χρειάζεται να ασχοληθεί περισσότερο με τη διαχείριση των εισφορών του. Το χαρτοφυλάκιο αυτό θα έχει δομή κύκλου ζωής. Δηλαδή, η σύνθεσή του θα διαφοροποιείται ανάλογα με την ηλικία του κάθε ασφαλισμένου και θα αντιστοιχεί σε σύνθεση με υψηλότερο ρίσκο για τους νεότερους σε ηλικία ασφαλισμένους, το οποίο βαθμιαία θα μειώνεται, καθώς ο ασφαλισμένος πλησιάζει στην ηλικία συνταξιοδότησης. Στους ασφαλισμένους θα προσφέρονται και άλλα συνταξιοδοτικό-επενδυτικά προϊόντα, επίσης με δομή κύκλου ζωής, αλλά με διαφορετικό προφίλ ρίσκου, γι' αυτούς που θέλουν μόνοι τους να επιλέξουν τη διαβάθμιση του ρίσκου που επιθυμούν να αναλάβουν. Ο ασφαλισμένος θα κατατάσσεται αυτομάτως στο default χαρτοφυλάκιο και θα μπορεί, μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας, να επιλέξει διαφορετικό χαρτοφυλάκιο ή συνδυασμό χαρτοφυλακίων. Εάν το επιθυμεί, ο ασφαλισμένος θα έχει τη δυνατότητα να μεταβάλει το χαρτοφυλάκιό του κάθε τρία χρόνια. Σε κάθε περίπτωση, η σύσταση του ΤΕΚΑ προς τους ασφαλισμένους θα είναι να εμπιστευτούν τους επαγγελματίες διαχειριστές του Ταμείου και να παραμείνουν στο default χαρτοφυλάκιο, καθ' όλη τη διάρκεια του εργασιακού βίου τους.

   V. Εγγυήσεις

   Πέραν των προαναφερόμενων καινοτομιών, στο ΤΕΚΑ ενισχύεται και η προστατευτική λειτουργία του συστήματος έναντι των ασφαλισμένων. Αυτό επιτυγχάνεται χάρη στη ρητή πρόβλεψη ότι το κράτος εγγυάται την καταβολή ελάχιστης ανταποδοτικής μηνιαίας επικουρικής σύνταξης, η οποία υπολογίζεται στη βάση του ύψους της πραγματικής αξίας των εισφορών που κατέβαλαν οι ασφαλισμένοι. Κατά συνέπεια, απονέμεται στους ασφαλισμένους επικουρική σύνταξη τουλάχιστον ίση με αυτή που αντιστοιχεί στις εισφορές τις οποίες κατέβαλαν, λαμβανομένου υπόψη και του πληθωρισμού. Με άλλα λόγια, το κράτος εγγυάται μη αρνητικές αποδόσεις. Με τον τρόπο αυτό, οι ασφαλισμένοι του ΤΕΚΑ απολαμβάνουν αποτελεσματικότερη προστασία απέναντι στον επενδυτικό κίνδυνο, καθώς στις διακυμάνσεις της αγοράς υπόκεινται μόνο οι αποδόσεις και όχι το καταβληθέν κεφάλαιό τους.

   Περαιτέρω, στο ΤΕΚΑ προβλέπεται κατώτατη επικουρική σύνταξη σε περίπτωση αναπηρίας ή θανάτου ενεργού ασφαλισμένου, κάτι που δεν ισχύει στο υφιστάμενο σύστημα επικουρικής ασφάλισης νοητής κεφαλαιοποίησης. Ειδικότερα, εάν το υπόλοιπο του ατομικού λογαριασμού του ασφαλισμένου υπολείπεται του ποσού των εισφορών ασφαλισμένου με 15 έτη ασφάλισης και αποδοχές ίσες με τον νομοθετημένο κατώτατο μισθό υπαλλήλου για πλήρη απασχόληση, ο κρατικός προϋπολογισμός καλύπτει τη διαφορά και, στη συνέχεια, υπολογίζεται το ποσό της σύνταξης του ασφαλισμένου ή των λοιπών δικαιοδόχων προσώπων.

   VI. Τι θα ισχύει για εργοδότες και εργαζόμενους

   Για κάθε νέα πρόσληψη, ο ασφαλισμένος χαρακτηρίζεται ως "νέος" ή "παλαιός" και υπάγεται αντίστοιχα στο ΤΕΚΑ ή στον κλάδο επικουρικής ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ. Οι τεχνικές λεπτομέρειες υποβολής της ΑΠΔ θα προσδιοριστούν πολύ σύντομα. ΕΦΚΑ-ΤΕΚΑ συνεργάζονται πολύ στενά πάνω στο συγκεκριμένο θέμα. Οι προθεσμίες και ο χρόνος υποβολής των ΑΠΔ δεν τροποποιούνται και συνεχίζουν να ισχύουν, όπως και σήμερα, δηλαδή η ΑΠΔ υποβάλλεται έως το τέλος του επόμενου μήνα από αυτόν που απασχολήθηκε ο εργαζόμενος.

   Μία βασική διαφοροποίηση, που προωθείται, είναι ότι η καταβολή των εισφορών πραγματοποιείται με βάση δύο ταυτότητες πληρωμής: μία για τον e-ΕΦΚΑ και μία για το ΤΕΚΑ.

   Ο εργοδότης δεν μπορεί να προβεί σε καταγγελία σύμβασης εργαζομένου, αν δεν έχει εξοφλήσει τις οφειλόμενες εισφορές επικουρικής ασφάλισης προς το ΤΕΚΑ. Με άλλα λόγια, είναι άκυρη η απόλυση, όταν δεν έχουν καταβληθεί εγκαίρως οι εισφορές επικουρικής ασφάλισης στο νέο Ταμείο.

   Ορόσημα 2021 & 2022

   Ι. Ατομικοί Λογαριασμοί

   Ο ασφαλισμένος θα μπορεί να έχει πρόσβαση στον ατομικό λογαριασμό του, μέσω site και εφαρμογής για κινητά τηλέφωνα, καθώς και μέσω άλλων φορητών ηλεκτρονικών συσκευών εντός του 2022. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2022, θα καθοριστεί λεπτομερώς το περιεχόμενο, η διάρκεια και η διαδικασία τήρησης των ατομικών λογαριασμών. Πρόκειται για απαραίτητο στάδιο, προκειμένου να καταστεί δυνατή η πρόσβαση των ασφαλισμένων στην εφαρμογή που θα τους επιτρέπει να παρακολουθούν τους λογαριασμούς τους.

   Η ιστοσελίδα του νέου Ταμείου - με όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για τη λειτουργία του - θα λειτουργήσει στη διαδικτυακή διεύθυνση teka.gov.gr. Επίσης, θα λειτουργήσει και η εφαρμογή myteka.gov.gr, μέσω της οποίας θα γίνεται πρόσβαση των ασφαλισμένων στους ατομικούς λογαριασμούς τους.

   ΙΙ. Διακυβέρνηση

   Όπως ήδη αναφέρθηκε, τον Οκτώβριο του 2021, συγκροτήθηκε η Προσωρινή Διοικούσα Επιτροπή του ΤΕΚΑ ως μεταβατικό όργανο διοίκησης, μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2022. Βασική αποστολή της είναι η προπαρασκευή της διαδικασίας ανάδειξης των μελών του πρώτου Διοικητικού Συμβουλίου του Ταμείου, καθώς και η προετοιμασία για την κάλυψη της θέσης του διευθύνοντος συμβούλου, προκειμένου να διασφαλιστούν οι αυστηρές απαιτήσεις διακυβέρνησης και οι προϋποθέσεις επαγγελματικής διαχείρισης που προβλέπονται για το ΤΕΚΑ.

   Η πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για τη στελέχωση του Διοικητικού Συμβουλίου του ΤΕΚΑ θα δημοσιευθεί εντός του πρώτου τριμήνου του 2022. Η διαδικασία επιλογής των προσώπων που θα απαρτίζουν το Διοικητικό Συμβούλιο έχει σχεδιαστεί κατά τρόπο που να ανταποκρίνεται σε ιδιαίτερα αυξημένες αυστηρές απαιτήσεις διαφάνειας και αξιοκρατίας. Ειδικότερα, τα πρόσωπα που θα επιλεγούν, πρέπει να είναι εγνωσμένου κύρους, υψηλής επιστημονικής κατάρτισης και να διαθέτουν σημαντική εμπειρία, επαρκή χρόνο και εξειδικευμένες γνώσεις, ώστε να ασκούν χρηστή και συνετή διαχείριση, σύμφωνα με τους σκοπούς του Ταμείου και προς το βέλτιστο συμφέρον των ασφαλισμένων του.

   Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου προεπιλέγονται από ανεξάρτητο Συμβούλιο Επιλογής, το οποίο αποτελείται από πρόσωπα κύρους (έναν υποδιοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, τον πρόεδρο της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, τον πρόεδρο του Ανώτατου Συμβουλίου Επιλογής Προσωπικού (Α.Σ.Ε.Π.), τον Γενικό Διευθυντή του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (Ο.Δ.ΔΗ.Χ.) και έναν καθηγητή ΑΕΙ, που εξειδικεύεται σε θέματα κοινωνικής ασφάλισης).

   Το Συμβούλιο Επιλογής συνεπικουρείται στο έργο του από εξειδικευμένο σύμβουλο προσλήψεων ανθρώπινου δυναμικού. Το Συμβούλιο προτείνει στον υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων κατάλογο των επικρατέστερων υποψηφίων και ο υπουργός με τη σειρά του επιλέγει και ορίζει τον πρόεδρο και τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου με σχετική απόφασή του.

   Με αντίστοιχων προδιαγραφών διαδικασία πρόκειται να λάβει χώρα, μέχρι το τέλος του 2022 και η επιλογή του πρώτου διευθύνοντος συμβούλου του ΤΕΚΑ, στη βάση προεπιλογής από το Διοικητικό Συμβούλιο των επικρατέστερων υποψηφίων και υποβολή σχετικής πρότασης προς τον υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, ο οποίος είναι ο αρμόδιος να λάβει την τελική απόφαση.

   Η Προσωρινή Διοικούσα Επιτροπή θα προβεί στη σύνταξη προσχεδίων κανονιστικών κειμένων, όπως του Οργανισμού του Ταμείου και όσων Κανονισμών είναι αναγκαίοι για τη λειτουργία του, όπως ενδεικτικά του Κανονισμού Ασφάλισης και Παροχών, του Κανονισμού Οικονομικής Οργάνωσης και Λογιστικής Λειτουργίας και του Κανονισμού Επενδύσεων.

   ΙΙΙ. Διαλειτουργικότητα e-ΕΦΚΑ-ΤΕΚΑ

   Κατά το πρώτο τρίμηνο του επόμενου έτους, αναμένεται να ρυθμιστούν λεπτομερώς τα ζητήματα είσπραξης και απόδοσης των ασφαλιστικών εισφορών από τον e-ΕΦΚΑ στο ΤΕΚΑ. Ήδη, έχει συσταθεί και ξεκινήσει το έργο της - εδώ και τρεις μήνες - σχετική ομάδα εργασίας, υπεύθυνη ιδίως για τον σχεδιασμό της παραμετροποίησης του υφιστάμενου συστήματος του e-ΕΦΚΑ σε σχέση με την αρμοδιότητα συλλογής και απόδοσης στο ΤΕΚΑ των ασφαλιστικών εισφορών.

   Στο πλαίσιο των ανωτέρω, θα συναφθεί προγραμματική συμφωνία με τον e-ΕΦΚΑ αναφορικά με τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων των δύο φορέων, καθώς και με θέματα που αφορούν στην ΑΠΔ, με σκοπό τη διευκόλυνση της είσπραξης και απόδοσης των ασφαλιστικών εισφορών.

   Επίσης, θα ληφθεί μέριμνα για την ανάπτυξη των πληροφοριακών συστημάτων του νέου Ταμείου και τη διασφάλιση της διαλειτουργικότητάς τους με συστήματα και άλλων φορέων, πέραν του e-ΕΦΚΑ, όπως, για παράδειγμα, της ΗΔΙΚΑ.

   IV. Επενδυτική λειτουργία

   Η επενδυτική λειτουργία του Ταμείου θα αναπτυχθεί σταδιακά σε τρεις φάσεις (περιόδους). Το επίπεδο, η δομή και η διαβάθμιση του ρίσκου των τοποθετήσεων των αποταμιεύσεων των ασφαλισμένων, είναι στην απόλυτη ευθύνη του Διοικητικού Συμβουλίου του ΤΕΚΑ (η Προσωρινή Διοικούσα Επιτροπή δεν διαθέτει τα κατάλληλα εργαλεία, για να αναλάβει αυτήν την ευθύνη).

   Κατά την πρώτη μεταβατική περίοδο, οι επενδύσεις των εισφορών των ασφαλισμένων θα επενδυθούν σε χρηματοοικονομικά προϊόντα πολύ χαμηλού κινδύνου (υψηλότοκες καταθέσεις του Κοινού Κεφαλαίου των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου και Ασφαλιστικών Φορέων που διαχειρίζεται η Τράπεζα της Ελλάδος). Η μεταβατική περίοδος θα διαρκέσει έως και ένα εξάμηνο, μετά την εκλογή του Διοικητικού Συμβουλίου, ώστε αυτό να έχει τον απαραίτητο χρόνο, για να διαμορφώσει και να παραμετροποιήσει την επενδυτική στρατηγική του Ταμείου.

   Κατά τη δεύτερη περίοδο, θα προσφέρεται στους ασφαλισμένους μόνο το default χαρτοφυλάκιο με επενδύσεις σε ένα διευρυμένο και διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο αξιογράφων, το οποίο θα έχει δομή κύκλου ζωής. Στην πράξη, σε αυτήν τη φάση, όλοι οι ασφαλισμένοι θα έχουν τον ίδιο τύπο χαρτοφυλακίου, λόγω του ομοιόμορφου/παραπλήσιου της ηλικίας τους. Η επενδυτική επιτροπή της ΕΔΕΚΤ ΑΕΠΕΥ θα υποστηρίζει το Διοικητικό Συμβούλιο στη διαμόρφωση της επενδυτικής στρατηγικής του Ταμείου, ενώ η ΕΔΕΚΤ ΑΕΠΕΥ θα λειτουργεί ως εξωτερικός διαχειριστής και θα υποστηρίζει την υλοποίηση της επενδυτικής στρατηγικής του Ταμείου. Η δεύτερη φάση αναμένεται να διαρκέσει έως το τέλος του 2024. Κατά το διάστημα αυτό, η Διεύθυνση Επενδύσεων του Ταμείου θα στελεχωθεί και θα αποκτήσει επιχειρησιακή επάρκεια.

   Κατά την τρίτη περίοδο (από τις αρχές 2025 και πέρα) μετά και την προσθήκη των προαιρετικά ασφαλισμένων στο ΤΕΚΑ (γεννηθέντων μετά την 1/1/1987), η δομή κύκλου ζωής στο default χαρτοφυλάκιο θα αποκτήσει και λειτουργική διάσταση. Δηλαδή, τα χαρτοφυλάκια των ασφαλισμένων θα διαφοροποιούνται στο επίπεδο ρίσκου ανάλογα με την ηλικία τους. Ταυτόχρονα, θα προσφερθούν στους ασφαλισμένους και άλλα κατάλληλα διαμορφωμένα συνταξιοδοτικά/επενδυτικά προϊόντα διαβαθμισμένου ρίσκου για εκείνους τους ασφαλισμένους που επιθυμούν να επιλέγουν και να ρυθμίζουν μόνοι τους το επίπεδο κινδύνου των συνταξιοδοτικών αποταμιεύσεών τους.

   Παράλληλα, το Ταμείο θα συστήσει τη δική του Επενδυτική Επιτροπή, η Διεύθυνση Επενδύσεων θα αναλάβει πιο ενεργητικό ρόλο, ενώ η ΕΔΕΚΤ ΑΕΠΕΥ θα συνεχίσει να υποστηρίζει την επενδυτική λειτουργία του ΤΕΚΑ ως εξωτερικός διαχειριστής.

   Εντός διετίας από της έναρξη της τρίτης περιόδου, το ΤΕΚΑ θα δημιουργήσει μητρώο πιστοποιημένων εξωτερικών διαχειριστών, διευρύνοντας τη γκάμα των επενδυτικών επιλογών του.

   V. Στρατηγική επικοινωνίας

   Η Προσωρινή Διοικούσα Επιτροπή μεριμνά, ώστε εντός του πρώτου τριμήνου του 2022 να εδραιωθεί και προωθηθεί η "συνομιλία»" του ΤΕΚΑ με τους ασφαλισμένους και τους πολίτες, μέσω της δημιουργίας του ιστότοπου myteka.gov.gr. Επίσης, θα προβεί στη διοργάνωση δράσεων ενημέρωσης των ασφαλισμένων, αλλά και παραγόντων της αγοράς (ιδίως εργοδοτών, λογιστών, κ.λπ.), προκειμένου να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα που προκύπτουν από τη λειτουργία του Ταμείου.

   VΙ. Λοιπές δράσεις

   Η χρηματοδότηση των απαιτούμενων δράσεων για την έναρξη λειτουργίας του ΤΕΚΑ θα γίνει, κατά κύριο λόγο, από το ΕΣΠΑ και προϋπολογίζεται στο ποσό των 6 έως 7 εκατομμυρίων ευρώ περίπου.

   Ενδεικτικά, οι δράσεις αυτές περιλαμβάνουν:

•    Τη στέγαση, τη διαμόρφωση και την προμήθεια εξοπλισμού για τα γραφεία του νέου Ταμείου.
•    Τον σχεδιασμό των επιχειρησιακών διαδικασιών του Ταμείου και τη σύνταξη των απαραίτητων κανονισμών για τη λειτουργία του (κανονισμός εσωτερικής λειτουργίας, κανονισμός επενδύσεων, κ.ά.).
•    Τη στελέχωση του Ταμείου και την εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναμικού.
•    Την ενημέρωση ασφαλισμένων και εργοδοτών».

Τι γίνεται στην περίπτωση λιανικών συναλλαγών με ΦTM, όταν εκ παραδρομής εκδοθεί λάθος ποσό πχ 500 ευρώ, αντί για 50 ευρώ στα myDATA;

 

Ξεκαθαρίζεται ότι οι ΦΗΜ, διαχωρίζονται σε ΕΑΦΔΣΣ, ΦΤΜ και ΑΔΗΜΕ.  Οι ΑΔΗΜΕ και οι ΦΤΜ( ταμειακές μηχανές), δεν μπορούν να εκδώσουν παραστατικό λιανικής αντίθετου( αρνητικού) προσήμου, οπότε δε μπορούν να στείλουν αρνητική εγγραφή και στο e-send. Σε αυτή την περίπτωση, όπως αναφέρει ρητά και η Α 1171/2021( απόφαση για τη διασύνδεση ΦΗΜ), εκδίδεται με κάθε πρόσφορο μέσο πιστωτικό λιανικών συναλλαγών με την αξία που θέλουμε να διορθωθεί.

Αυτό το παραστατικό θα διαβιβαστεί στα myDATA, με τύπο παραστατικού 17.4( πιστωτικό λιανικών) και αν είναι χειρόγραφο θα διαβιβαστεί μέσω ειδικής φόρμας, είτε μέσω του λογιστή και αν έχουμε μηχανογράφηση, μέσω του ERP!

Αποζημίωση: Υπολογίστε το ποσό σε περίπτωση απόλυσης

 

Δείτε πως μπορείτε να υπολογίσετε την αποζημίωση που πρέπει να πάρετε, σε περίπτωση που σας απολύσουν, γρήγορα, εύκολα και με τρία μόλις κλικ.

Ο υπολογισμός της αποζημίωσης γίνεται με βάση τις τακτικές αποδοχές του μισθωτού (άσχετα αν πρόκειται για υπάλληλο ή εργατοτεχνίτη) κατά τον τελευταίο μήνα με καθεστώς πλήρους απασχόλησης, ενώ η αποζημίωση απόλυσης πρέπει να υπολογίζεται βάσει των καταβαλλόμενων αποδοχών.

Αυτό σημαίνει ότι η αποζημίωση προκύπτει από τις αποδοχές που λαμβάνει ο εργαζόμενος και είναι αυτές που αναγράφονται στην αναλυτική περιοδική δήλωση που υποβάλλεται κάθε μήνα στον ασφαλιστικό του φορέα. Εάν ο εργαζόμενος λαμβάνει κάποια πρόσθετη παροχή, η οποία δεν αναγράφεται στην αναλυτική περιοδική δήλωση, τότε δεν προσμετράται στην αποζημίωση.

Σύμφωνα με το Κέντρο Πληροφόρησης Εργαζομένων και Ανέργων (ΚΕΠΕΑ) της ΓΣΕΕ ως τακτικές αποδοχές θεωρούνται ο μισθός, καθώς και κάθε άλλη παροχή σε είδος και σε χρήμα που δίνεται τακτικά και μόνιμα.

Ειδικά για την αποζημίωση απόλυσης συνυπολογίζονται τα δώρα εορτών και το επίδομα άδειας, προσαυξάνοντας κατά το 1/6 τον μηνιαίο μισθό ή το ημερομίσθιο.

Η αποζημίωση πρέπει να καταβληθεί ταυτόχρονα με την επίδοση του εγγράφου της καταγγελίας της σύμβασης εργασίας για να είναι έγκυρη η απόλυση.

Υπολογίστε online την αποζημίωση εδώ

Τρόπος καταβολής

Η αποζημίωση πρέπει να καταβληθεί σε μετρητά και σε ορισμένες περιπτώσεις σε δόσεις. Σύμφωνα με το άρθρο 74, Ν. 3863/2010, όταν η αποζημίωση λόγω καταγγελίας της σύμβασης εργασίας υπερβαίνει τις αποδοχές δύο μηνών, ο εργοδότης υποχρεούται να καταβάλει κατά την απόλυση μέρος της που αντιστοιχεί στις αποδοχές δύο μηνών.

Το υπόλοιπο ποσό καταβάλλεται σε διμηνιαίες δόσεις, καθεμία από τις οποίες δεν μπορεί να είναι κατώτερη από τις αποδοχές δύο μηνών, εκτός και αν το ποσό που υπολείπεται για την εξόφληση του συνόλου της αποζημιώσεως είναι μικρότερο. Η πρώτη δόση καταβάλλεται την επομένη της συμπλήρωσης διμήνου από την απόλυση.

Σε περίπτωση αποζημίωσης εργατοτεχνίτη η αποζημίωση καταβάλλεται εφάπαξ ανεξάρτητα εάν υπερβαίνει τις αποδοχές δύο μηνών.

Χρόνος προειδοποίησης

Ο χρόνος προειδοποίησης είναι το «όπλο» που διαθέτει ο εργοδότης για να καταβάλει μειωμένη αποζημίωση στον εργαζόμενο που επιθυμεί να απολύσει.

Σύμφωνα με το άρθρο 1, Ν. 4093/2012 τα νέα χρονικά διαστήματα προειδοποίησης σε περίπτωση καταγγελίας της σύμβασης εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου ιδιωτικού υπαλλήλου με προειδοποίηση (τακτική καταγγελία) διαμορφώνονται ως εξής:

• Για υπαλλήλους που έχουν υπηρετήσει στον ίδιο εργοδότη από 12 μήνες έως δύο έτη, το χρονικό διάστημα προειδοποίησης ανέρχεται στον ένα μήνα πριν από την απόλυση.
• Για υπαλλήλους που έχουν συμπληρώσει από δύο μέχρι πέντε έτη στον ίδιο εργοδότη, το χρονικό διάστημα προειδοποίησης ανέρχεται στους δύο μήνες πριν από την απόλυση.
• Για υπαλλήλους που έχουν συμπληρώσει από πέντε μέχρι δέκα έτη στον ίδιο εργοδότη, το χρονικό διάστημα προειδοποίησης ανέρχεται στους τρεις μήνες πριν από την απόλυση.
• Για υπαλλήλους που έχουν συμπληρώσει δέκα έτη και άνω στον ίδιο εργοδότη, το χρονικό διάστημα προειδοποίησης ανέρχεται στους τέσσερις μήνες πριν από την απόλυση.

Καταγγελία χωρίς προειδοποίηση - Καταγγελία με προειδοποίηση - Χρόνος υπηρεσίας στον ίδιο εργοδότη - Ποσό αποζημιώσεως (αποδοχές σε μήνες) - Χρόνος προειδοποίησης Ποσό αποζημιώσεως (αποδοχές σε μήνες)

• 1-2 έτη 2 μηνών 1 μήνας 1 μηνός
• 2-4 έτη 2 μηνών 2 μήνες 1 μηνός
• 4 – 5 έτη 3 μηνών 2 μήνες 1 ½ μηνός
• 5-6 έτη 3 μηνών 3 μήνες 1 ½ μηνός
• 6-8 έτη 4 μηνών 3 μήνες 2 μηνών
• 8-10 έτη 5 μηνών 3 μήνες 2 ½ μηνών
• 10 έτη συμπληρωμένα 6 μηνών 4 μήνες 3 μηνών
• 11 έτη συμπληρωμένα 7 μηνών 4 μήνες 3 ½ μηνών
• 12 έτη συμπληρωμένα 8 μηνών 4 μήνες 4 μηνών
• 13 έτη συμπληρωμένα 9 μηνών 4 μήνες 4 ½ μηνών
• 14 έτη συμπληρωμένα 10 μηνών 4 μήνες 5 μηνών
• 15 έτη συμπληρωμένα 11 μηνών 4 μήνες 5 ½ μηνών
• 16 έτη συμπληρωμένα 12 μηνών 4 μήνες 6 μηνών

employees.yeka.gr | Δείτε τη σύμβαση σας, τα ένσημα σας και τι δηλώνει ο εργοδότης σας

Με λίγα «κλικ» και με κωδικούς taxisnet μπορείτε να δείτε από την σελίδα της Προσωποποιημένης Πληροφόρησης στο ΕΡΓΑΝΗ, ότι αφορά την εργασία σας, δηλαδή τι δηλώνει ο εργοδότης σας, τις άδειες σας, την σύμβαση σας, τα ένσημα σας και ότι άλλο πρέπει να ξέρετε.

Αναλυτικά μπορείτε να μπείτε στην σελίδα του ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ employees.yeka.gr/(S(fitbmbcncq5xm5xjrwtc1bwa))/login.aspx, και με κωδικούς Taxisnet, να αναζητήσετε όλα τα έντυπα τα οποία έχουν υποβληθεί στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ από την επιχείρηση/εργοδότη από την 1η/1/2017 και αφορούν την εργασιακή σας σχέση, την απασχόλησή σας, το πρόγραμμα κατάρτισης στο οποίο συμμετέχετε, τη μαθητεία ή την πρακτική σας άσκηση και τα ένσημα σας.

Τα έντυπα που μπορείτε να βρείτε

Υποβαλλόμενα έντυπα που αφορούν εργαζομένους

• Ε3: Ενιαίο Έντυπο Αναγγελίας Πρόσληψης (Ε3 Αναγγελία Πρόσληψης και Ε4 Συμπληρωματικός Πίνακας Προσωπικού Νέας Πρόσληψης).
• Ε4: Πίνακας προσωπικού (Ετήσιος/ Αρχικός/ Ετήσιος Συμπληρωματικός/ Συμπληρωματικός Ωραρίου/ Τροποποιητικός Αποδοχών).
• Ε5: Αναγγελία οικειοθελούς αποχώρησης μισθωτού.
• Ε6: Καταγγελία σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου (με ή χωρίς προειδοποίηση).
• Ε7 Βεβαίωση - Δήλωση εργοδότη για συμβάσεις ορισμένου χρόνου ή έργου.
• Ε8: Αναγγελία υπερεργασίας ή νόμιμης υπερωριακής απασχόλησης.
• Ε9: Σύμβαση εργασίας μερικής απασχόλησης ή/και εκ περιτροπής εργασίας.
• Ε11: Γνωστοποίηση στοιχείων ετήσιας κανονικής άδειας.

Υποβαλλόμενα έντυπα που αφορούν ωφελουμένους/πρακτική άσκηση/μαθητεία

• E3.1: Αναγγελία έναρξης/μεταβολών απασχόλησης ωφελουμένου από προγράμματα κοινωφελούς χαρακτήρα.
• Ε3.2: Αναγγελία έναρξης/μεταβολών θεωρητικής κατάρτισης από πάροχο κατάρτισης ωφελουμένου από συγχρηματοδοτούμενα ή χρηματοδοτούμενα από εθνικούς πόρους προγράμματα κατάρτισης ή προγράμματα απασχόλησης συνδυαζόμενα με κατάρτιση.
• Ε3.3: Αναγγελία έναρξης/μεταβολών πρακτικής άσκησης σε εργοδότη ωφελουμένου από συγχρηματοδοτούμενα ή χρηματοδοτούμενα από εθνικούς πόρους προγράμματα απασχόλησης συνδυαζόμενα με κατάρτιση.
• E3.4: Αναγγελία έναρξης/μεταβολών σύμβασης μαθητείας.
• Ε3.5:Αναγγελία έναρξης/μεταβολών σύμβασης πρακτικής άσκησης σπουδαστών/φοιτητών (έναρξη εφαρμογής από 01.10.2019)

Οι πληροφορίες που παρουσιάζονται και περιλαμβάνονται στα αποσπάσματα των στοιχείων-εντύπων η ορθότητα, η πληρότητα και η ακρίβεια των στοιχείων που περιλαμβάνονται στα πεδία των εντύπων καθώς και η τήρηση των διατάξεων σχετικά με την υπογραφή από εργοδότη, λοιπούς κατά περίπτωση υπόχρεους και εργαζόμενο, αποτελούν ευθύνη της επιχείρησης/εργοδότη ή του κατά περίπτωση υπόχρεου προς υποβολή στοιχείων ή των εξουσιοδοτημένων από αυτούς προσώπων που υποβάλλουν τα στοιχεία σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας και των διατάξεων περί απασχόλησης.

Η επιχείρηση/εργοδότη είναι υπεύθυνος για ακρίβεια των στοιχείων που υποβάλλει και οποιαδήποτε ζημία άμεση ή έμμεση, θετική ή αποθετική) προέρχεται από υποβολή ανακριβών στοιχείων βαρύνει την επιχείρηση/εργοδότη και σε καμία περίπτωση το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, τον Οργανισμό Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού (ΟΑΕΔ) και το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας (ΣΕΠΕ).

Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων και φορολογική ενημερότητα

 Αν και έχουν περάσει πάρα πολλές ημέρες από την 1η Φεβρουαρίου , οπότε εξέπνευσε η καταληκτική ημερομηνία καταχώρισης των στοιχείων των πραγματικών δικαιούχων εταιρειών στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων, πολλές επιχειρήσεις δεν έχουν ακόμη δηλώσει τους πραγματικούς τους ιδιοκτήτες, θεωρώντας πως το Δημόσιο δεν θα προχωρήσει στις διασταυρώσεις που επιβάλουν η ελληνική νομοθεσία και η Κοινοτική Νομοθεσία για το ξέπλυμα χρήματος.

Μάλιστα, ακόμη και εταιρείες που έχουν συσταθεί μετά την 1^η Φεβρουαρίου δεν έχουν φανεί συνεπείς και δεν έχουν δηλώσει στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων τους βασικούς τους μετόχους, φυσικά πρόσωπα. Αυτό, παρά το περιθώριο των 60 ημερών που δίνει ο νόμος.

 Αν και το θέμα έχει ήδη τεθεί υπόψη της ηγεσίας του υπουργείου Οικονομικών και του γενικού γραμματέα Οικονομικής Πολιτικής του υπουργείου Οικονομικών Νίκου Κουλοχέρη , ο οποίος ηγείται της Εθνικής Επιτροπής Στρατηγικής για το Ξέπλυμα Χρήματος, ωστόσο ακόμη δεν έχει υπάρξει προγραμματισμός για διασταυρώσεις από την ΑΑΔΕ και την Εθνική αρχή Διαφάνειας.

Αντί αυτού, λογιστές και φοροτέχνες βομβαρδίζουν το υπουργείο Οικονομικών με αιτήματα ώστε να τροποποιηθούν οι επίμαχοι νόμοι 4557/2018 και 4734/2020 που προβλέπουν τις υποχρεώσεις ενημέρωσης του Κεντρικού Μητρώου Πραγματικών Δικαιούχων, αλλά και τις κυρώσεις για όσους παραβιάζουν το νόμο. Και οι εν λόγω διατάξεις δεν είναι επιλογή του εθνικού νομοθέτη, αλλά Κοινοτική επιταγή που η χώρα έπρεπε να ακολουθήσει.

Σύμφωνα με το νόμο η μη συμμόρφωση με τις διατάξεις για το Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων συνεπάγεται :

• Τη δέσμευση χορήγησης αποδεικτικού έκδοσης φορολογικής ενημερότητας των υπόχρεων νομικών προσώπων και οντοτήτων.
• Την επιβολή προστίμου 10.000 ευρώ σε περίπτωση παράβασης της υποχρέωσης τήρησης ειδικού μητρώου και εγγραφής στο Κεντρικό Μητρώο.

Λογιστές και φοροτέχνες ζητούν από την κυβέρνηση να μην επιβληθεί κανένα πρόστιμο σε εκπρόθεσμες υποβολές, είτε αυτό αφορά αρχική υποβολή, είτε καταχώριση αλλαγής στοιχείων. Ωστόσο, αυτό θα ήταν ένδειξη υπέρμετρης επιείκειας, δεδομένου ότι η κυβέρνηση είχε δώσει άπλετο χρόνο στις επιχειρήσεις για να ενημερώσουν το Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων.

Δεδομένου ότι η Ομάδα Χρηματοοικονομικής Δράσης (Financial Action Task Force - FATF), η αρμόδια διεθνή αρχή για τους κανόνες της αντιμετώπισης του ξεπλύματος «μαύρου» χρήματος έχει ήδη κάνει συστάσεις στην Ελλάδα για τις καθυστερήσεις γύρω από το Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων, οποιαδήποτε αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου θα έβαζε τη χώρα στο στόχαστρο.

«Ψηφιακή Βεβαίωση Εγγράφου και Ιδιωτικού Συμφωνητικού» – Μέσω του docs.gov.gr η βεβαίωση του γνησίου υπογραφής για τα ιδιωτικά έγγραφα

 

Διαθέσιμες είναι οι υπηρεσίες «Ψηφιακή Βεβαίωση Εγγράφου» και «Ψηφιακή Βεβαίωση Ιδιωτικού Συμφωνητικού». Πρόκειται για δύο νέες υπηρεσίες που επιτρέπουν στους πολίτες να βεβαιώνουν ψηφιακά την υπογραφή τους σε κάθε είδους έγγραφο ή συμφωνητικό και έρχονται να πλαισιώσουν τις εμβληματικές υπηρεσίες της ψηφιακής έκδοσης Υπεύθυνης Δήλωσης και Εξουσιοδότησης. Ολοκληρώνεται, έτσι, πλήρως η ψηφιοποίηση των υπηρεσιών που σχετίζονται με το γνήσιο της υπογραφής για το σύνολο των ιδιωτικών εγγράφων που συντάσσουν πολίτες και επιχειρήσεις.

Οι δύο νέες υπηρεσίες μαζί με την ψηφιακή έκδοση Εξουσιοδότησης και Υπεύθυνης Δήλωσης είναι διαθέσιμες στο docs.gov.gr, το οποίο θα λειτουργεί εφεξής ως το σημείο συγκέντρωσης όλων των υπηρεσιών για τη βεβαίωση γνησίου υπογραφής. Επίσης, είναι προσβάσιμες και μέσω του gov.gr, στην ενότητα «Πολίτης και καθημερινότητα». Η πλατφόρμα υλοποιήθηκε από το από το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ ΑΕ – GRNET), εποπτευόμενο φορέα του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

Η λειτουργία των δύο υπηρεσιών είναι ιδιαίτερα απλή. Αρχικά, για την ταυτοποίησή του ο πολίτης ακολουθεί τα ίδια βήματα με εκείνα που απαιτούνται για τη συμπλήρωση Εξουσιοδότησης ή Υπεύθυνης Δήλωσης, δηλαδή αυθεντικοποιείται:

• είτε μέσω των κωδικών Taxisnet, εφόσον ο πολίτης έχει επιβεβαιωμένο αριθμό κινητού τηλεφώνου,
• είτε με τους κωδικούς web banking (Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, Τράπεζα Πειραιώς, Alpha Bank, Eurobank, Attica Bank, Παγκρήτια Τράπεζα, Τράπεζα Ηπείρου, Συνεταιριστική Τράπεζα Καρδίτσας, Τράπεζα Κεντρικής Μακεδονίας, Τράπεζα Χανίων ή Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων).

Στη συνέχεια, ο πολίτης αναρτά σε μορφή pdf το έγγραφο στο οποίο θέλει να βεβαιώσει την υπογραφή του. Η διαδικασία ολοκληρώνεται μόλις συμπληρώσει τον κωδικό μιας χρήσης (OTP – One Time Password), ο οποίος αποστέλλεται στον αριθμό κινητού τηλεφώνου που έχει δηλώσει. Αμέσως μετά, το έγγραφο καταχωρείται στη θυρίδα του στο my.gov.gr και είναι διαθέσιμο για αποθήκευση, εκτύπωση ή αποστολή σε φορέα του Δημοσίου.

Στις περιπτώσεις που το έγγραφο υπογράφεται από περισσότερα πρόσωπα, ο πρώτος χρήστης καταχωρεί τον ΑΦΜ και το ονοματεπώνυμο των συνυπογραφόντων, οι οποίοι αποκτούν τη δυνατότητα να υπογράψουν το έγγραφο ακολουθώντας τα ίδια βήματα. Όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία και από τον τελευταίο συνυπογράφοντα, τότε το έγγραφο εμφανίζεται ψηφιακά βεβαιωμένο στις θυρίδες τους στο my.gov.gr.

Η ψηφιακή βεβαίωση του γνησίου υπογραφής/ών τίθεται στο τέλος κάθε εγγράφου που δημιουργείται από τις δύο νέες υπηρεσίες. Επιπλέον, στο τέλος κάθε σελίδας αναγράφονται ο μοναδικός κωδικός και ο κωδικός QR του εγγράφου, ώστε να ελέγχεται εύκολα ως προς την εγκυρότητά του. Η επαλήθευση γίνεται μέσω του docs.gov.gr/validate. Ενισχύεται με αυτό τον τρόπο η ασφάλεια των συναλλαγών και η αξιοπιστία των εγγράφων που διακινούνται τόσο μεταξύ πολιτών, όσο και μεταξύ πολιτών και Δημοσίου.

H υπηρεσία του ιδιωτικού συμφωνητικού ξεκινά υποστηρίζοντας μέχρι δύο συνυπογράφοντες. Μέσα στις αμέσως επόμενες ημέρες, πρόκειται να προστεθεί και η δυνατότητα για παραπάνω πρόσωπα, καθώς και η δυνατότητα το κείμενο της ψηφιακής βεβαίωσης να εμφανίζεται και στα αγγλικά.

Υπενθυμίζεται ότι η εξουσιοδότηση και η υπεύθυνη δήλωση αποτέλεσαν τις πρώτες υπηρεσίες που σχεδιάστηκαν στο νέο περιβάλλον του gov.gr και τέθηκαν σε λειτουργία τον Μάρτιο του 2020. Έκτοτε, περισσότερες από 6 εκατομμύρια εξουσιοδοτήσεις και υπεύθυνες δηλώσεις έχουν συνταχθεί ηλεκτρονικά, εξοικονομώντας ισάριθμες επισκέψεις σε ΚΕΠ ή Αστυνομικά Τμήματα.

Οι βασικές αλλαγές που επέφερε ο νέος εργασιακός νόμος 4808/2021

1. Οι νέες ρυθμίσεις για το διάλειμμα εργασίας

1α. Το νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τη χορήγηση του διαλειμματος εργασίας

Κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 4 παρ. 1 του ΠΔ 88/1999 όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 56 του Ν.4808/19.6.2021, όταν ο χρόνος ημερήσιας εργασίας υπερβαίνει τις τέσσερις (4) συνεχόμενες ώρες, χορηγείται διάλειμμα κατ’ ελάχιστον δεκαπέντε (15) λεπτών και κατά μέγιστον τριάντα (30) λεπτών, κατά τη διάρκεια του οποίου οι εργαζόμενοι δικαιούνται να απομακρυνθούν από τη θέση εργασίας τους. Το διάλειμμα αυτό δεν αποτελεί χρόνο εργασίας και δεν επιτρέπεται να χορηγείται συνεχόμενο με την έναρξη ή τη λήξη της ημερήσιας εργασίας.

Με τις νέες διατάξεις το διάλειμμα εργασίας χορηγείται μετά από τέσσερις (4) συνεχόμενες ώρες εργασίας, αντί για έξι (6) που όριζε η προϊσχύουσα ρύθμιση.

Επίσης καθορίζεται η ελάχιστη διάρκεια του διαλείμματος σε δέκα πέντε (15) λεπτά και η μέγιστη διάρκεια του σε τριάντα (30) λεπτά. Υπογραμμίζεται ότι με την προϊσχύουσα ρύθμιση δεν οριζόταν μέγιστη διάρκεια διαλείμματος.

Εξάλλου με τη νέα ρύθμιση ορίζεται ότι το διάλειμμα εργασίας δεν αποτελεί χρόνο εργασίας.

Επιπρόσθετα, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 4 του ΠΔ 88/99 που εξακολουθεί να είναι σε ισχύ και με τις ρυθμίσεις του νέου νόμου, «τα διαλείμματα δεν επιτρέπεται να χορηγούνται συνεχόμενα με την έναρξη ή την λήξη της ημερησίας εργασίας», αλλά κατά την διάρκεια του ωραρίου της εργασίας.

1β. Διάλειμμα εργασίας χορηγούμενο με βάση την αρχή της ευνοϊκότερης ρύθμισης χωρίς παράταση του χρόνου εργασίας

Με τη διάταξη του άρθρου 56 του Ν.4808/19.6.2021, διασαφηνίζεται ότι ο χρόνος του διαλείμματος δεν αποτελεί χρόνο εργασίας. Στο πλαίσιο αυτό ο χρόνος του διαλείμματος, παρατείνει τον ημερήσιο χρόνο εργασίας, εκτός εάν έχει συμφωνηθεί στην ατομική σύμβαση εργασίας ή βάσει όρου συλλογικής σύμβασης εργασίας (ΣΣΕ) ή διαιτητικής απόφασης (ΔΑ) ή με νομοθετική ρύθμιση ότι η διάρκεια του διαλείμματος είναι εργάσιμος χρόνος. Συμπερασματικά, ο χρόνος του διαλείμματος, δεν αποτελεί χρόνο πραγματικής εργασίας όποτε και επεκτείνει το ωράριο εργασίας αυτού.

Υπενθυμίζεται ότι στο άρθρο 1, παρ.5 του Ν.1788/1988 που αναφέρεται στο ωράριο λειτουργίας καταστημάτων περιοχής τέως διοικήσεως πρωτευούσης ορίζονται τα εξής: «5.Κατά τις ημέρες της εβδομάδας που η λειτουργία των καταστημάτων περιλαμβάνει ολόκληρο το χρονικό διάστημα από 12μ., έως 4 μμ. στους εργαζόμενους που απασχολούνται κατά το διάστημα αυτό, δίνεται διάλειμμα (αποχή από την εργασία) 20 λεπτών. Το διάλειμμα γίνεται περίπου στο μέσο του ημερήσιου χρόνου απασχόλησης του εργαζόμενου. Η διάρκεια του διαλείμματος είναι εργάσιμος χρόνος και αναγράφεται στην κατάσταση προσωπικού».

(Στην YΠOIK 1038780/111/B0013/ ΠOΛ.1104/15-3-1996 κοινοποιείται πίνακας στον οποίο εμφαίνεται η περιοχή της τέως Διοίκησης Πρωτεύουσας και οι δήμοι που περιλαμβάνονται σε αυτήν σύμφωνα με τις διατάξεις του ΑΝ 44/1936 όπως ισχύει).

Επιπρόσθετα αναφέρεται ότι είναι καθ’ όλα σύννομη η χορήγηση διαλείμματος εξ ελευθεριότητας του εργοδότη στον εργάσιμο χρόνο χωρίς παράταση του ωραρίου. Σε περίπτωση κατά την οποία έχει ήδη υιοθετηθεί σε μια επιχείρηση διάλειμμα το οποίο έχει ενταχθεί στο ημερήσιο ωράριο του εργαζόμενου και αποτελεί χρόνο εργασίας, η παρούσα διάταξη του άρθρου 56, δεν δύναται να τροποποιήσει επί το δυσμενέστερον τη χορήγηση του διαλείμματος σύμφωνα με το Π.Δ. 88/1999 (Εγκύκλιος Υπουργείου Εργασίας 64597/3.9.2021). Επισημαίνεται ότι εάν γενικώς, ομοιομόρφως σε όλο το προσωπικό και μακροχρονίως, μια επιχείρηση χορηγούσε το διάλειμμα κατά τη διάρκεια του χρόνου εργασίας και χωρίς να παρατείνει τον ημερήσιο χρόνο εργασίας, μπορεί να τεθεί από την πλευρά των εργαζομένων θέμα επιχειρησιακής συνήθειας στην περίπτωση που μονομερώς ο εργοδότης αποφασίσει να παρατείνει το ωράριο εργασίας κατά χρόνο ίσο με τη χρονική διάρκεια του διαλείμματος.

1γ. Πότε είναι σύννομη η χορήγηση διαλείμματος μεγαλύτερης διάρκειας των τριάντα (30) λεπτών

Σε περιπτώσεις επιχειρήσεων, στις οποίες λόγω της φύσης και της έντασης της εργασίας απαιτείται η χορήγηση διαλείμματος μεγαλύτερης διάρκειας των τριάντα (30) λεπτών, αυτή είναι δυνατή στο πλαίσιο της διαβούλευσης, μεταξύ του εργοδότη και των εκπροσώπων των εργαζομένων σύμφωνα με τα ανωτέρω, συνεκτιμώντας σε κάθε περίπτωση τη σχετική γραπτή εκτίμηση κινδύνου (Εγκύκλιος Υπουργείου Εργασίας 64597/3.9.2021). Διευκρινίζεται ότι κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 4 παρ. 2 του ΠΔ 88/1999 όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 56 του Ν.4808/19.6.2021 »Οι τεχνικές λεπτομέρειες του διαλείμματος και ιδίως, η διάρκεια και οι όροι χορήγησής του, εφόσον δεν ρυθμίζονται από συλλογικές συμβάσεις εργασίας ή από την κείμενη νομοθεσία, καθορίζονται στο επίπεδο της επιχείρησης στα πλαίσια της διαβούλευσης μεταξύ του εργοδότη και των εκπροσώπων των εργαζομένων [ ν. 1264/1982 (Α’ 79)] ή των εκπροσώπων τους για θέματα υγιεινής και ασφάλειας των εργαζομένων [άρθρα 2 (παράγραφος 4) και 10 του Π.Δ.17/1996] και σύμφωνα με την γραπτή εκτίμηση κινδύνου [άρθρο 8 (παράγραφος 1) του Π.Δ. 17/1996), στην οποία θα πρέπει να εκτιμώνται και οι κίνδυνοι που συνδέονται με την οργάνωση του χρόνου εργασίας.»

1δ. Διάλειμμα εργασίας χορηγούμενο με δυσμενέστερο τρόπο βάσει όρου σύμβασης εργασίας

Από 19.6.2021(ημερομηνία που τέθηκε σε ισχύ η διάταξη του άρθρου 56), παύουν να ισχύουν όροι συμβάσεων εργασίας, οι οποίοι ρύθμιζαν με δυσμενέστερο τρόπο τη χορήγηση του διαλείμματος από τους εργοδότες στους εργαζομένους τους. Κατά συνέπεια αν σε ατομική σύμβαση εργασίας μισθωτού είχε συμπεριληφθεί όρος που προέβλεπε ότι το διάλειμμα εργασίας ήταν διάρκειας για παράδειγμα μιας (1) ώρας και ότι αυτό δεν αποτελούσε χρόνο πραγματικής εργασίας με συνέπεια να επεκτείνει το ωράριο εργασίας του, ο όρος αυτός πλέον έχει πάψει να είναι σε ισχύ.

2. Διακεκομμένο ωράριο εργασίας με ενδιάμεση ανάπαυση που δεν μπορεί να είναι μικρότερη από 3 ώρες

Κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 56, παράγραφος 3 του Ν.4808/2021, εργαζόμενοι που απασχολούνται κατά πλήρες ημερήσιο, αλλά διακεκομμένο ωράριο για όλες ή μερικές ημέρες της εβδομάδας, δικαιούνται αναπαύσεως, ενδιαμέσως μεταξύ των τμημάτων του ωραρίου τους, που δεν μπορεί να είναι μικρότερη από τρεις (3) ώρες. Αναλυτικότερα με την ανωτέρω διάταξη καθιερώνεται ενιαία διακοπή χρονικής διάρκειας κατ' ελάχιστον τριών (3) ωρών για όλες τις περιπτώσεις κατά τις οποίες οι εργαζόμενοι απασχολούνται κατά πλήρες ημερήσιο, αλλά διακεκομμένο ωράριο για μέρος ή για το σύνολο των εργάσιμων ημερών της εβδομάδος.
Επισημαίνεται ότι σύμφωνα με το άρθρο 42, παρ.6 του Ν.1892/1990, οι μισθωτοί των καταστημάτων που λειτουργούν με διακεκομμένο ωράριο για όλες ή μερικές ημέρες της εβδομάδας δικαιούνται μεσημβρινής αναπαύσεως που δεν μπορεί να είναι μικρότερη από τρεις ώρες. Με τις ρυθμίσεις της περ. 2 της υποπαρ. ΙΑ10(2) του άρθρου πρώτου του Ν. 4093/12 από την 12/11/2012, είναι δυνατόν να καθορίζεται μεσημβρινή ανάπαυση τουλάχιστον τριών ωρών, και για τους εργαζομένους καταστημάτων των οποίων η ημερήσια λειτουργία ακολουθεί συνεχές ωράριο.
Στην περίπτωση αυτή, θα πρέπει να υπάρχει ρητός όρος στη σύμβαση εργασίας, για την εφαρμογή διακεκομμένου ωραρίου εργασίας, προκειμένου να παρέχεται ασφάλεια δικαίου για τον εργαζόμενο.

Με τις ρυθμίσεις της παρ.3 του άρθρου 56, εφαρμόζεται πλέον, για όλες τις επιχειρήσεις και τους κλάδους οικονομικής δραστηριότητας, στους οποίους έχει συμφωνηθεί διακεκομμένο ωράριο απασχόλησης στους εργαζομένους τους, ενιαίο χρονικό διάστημα διακοπής, πράγμα που προσφέρει ασφάλεια δικαίου στους εργαζόμενους ανεξαρτήτως του αντικειμένου και του είδους της επιχείρησης.

3. Παροχή πρόσθετης εργασίας στη μερική απασχόληση σε ωράριο μη συνεχόμενο με το συμβατικό

Με τις νέες ρυθμίσεις, επιτρέπεται σε εργαζόμενο μερικής απασχόλησης να παρέχει, με τη συμφωνία του, εργασία πέρα από τη συμφωνημένη, με προσαύξηση 12%, και σε ώρες που δεν είναι συνεχόμενες με το συμφωνημένο ωράριο του εργαζομένου.

Ειδικότερα, κατά τα οριζόμενα στην παρ. 7 του άρθρου38 του ν. 1892/1990 όπως ισχύει, αν παρασχεθεί εργασία πέραν της συμφωνημένης, ο μερικώς απασχολούμενος δικαιούται αντίστοιχης αμοιβής με προσαύξηση 12% επί της συμφωνηθείσας αμοιβής για κάθε επιπλέον ώρα εργασίας που θα παράσχει. O μερικώς απασχολούμενος μπορεί να αρνηθεί την παροχή εργασίας πέραν της συμφωνημένης, όταν η πρόσθετη εργασία λαμβάνει χώρα κατά συνήθη τρόπο. Σε κάθε περίπτωση η πρόσθετη αυτή εργασία δύναται να πραγματοποιηθεί κατ’ ανώτατο όριο μέχρι τη συμπλήρωση του πλήρους ημερήσιου ωραρίου του συγκρίσιμου εργαζομένου. Σε περίπτωση που παραστεί ανάγκη για πρόσθετη εργασία πέραν της συμφωνημένης και μόνο εφόσον πρόκειται για παροχή πρόσθετης εργασίας, αυτή να μπορεί να λάβει χώρα κατά ωράριο που δεν είναι συνεχόμενο σε σχέση με το συμφωνημένο ωράριο της ίδιας ημέρας, υπό την προϋπόθεση ότι συμφωνεί ο εργαζόμενος και πάντα υπό την επιφύλαξη των διατάξεων περί ημερήσιας ανάπαυσης.

Συμπερασματικά, η παροχή πρόσθετης εργασίας σε ωράριο μη συνεχόμενο με το συμβατικό, γίνεται μόνο υπό την προϋπόθεση της συναίνεσης του εργαζομένου (Εγκύκλιος Υπουργείου Εργασίας 64597/3.9.2021). Αντίθετα αν παραστεί ανάγκη για πρόσθετη εργασία πέραν της συμφωνημένης σε ωράριο συνεχόμενο με το συμβατικό, ο μερικώς απασχολούμενος εργαζόμενος έχει υποχρέωση να την παράσχει, αν είναι σε θέση να το κάνει και η άρνησή του δεν είναι αντίθετη με την καλή πίστη (Άρθρο 38 παρ. 11, Ν.1892/1990).

Σε κάθε περίπτωση η πρόσθετη αυτή εργασία πέραν της συμφωνημένης, δύναται να πραγματοποιηθεί κατ’ ανώτατο όριο μέχρι τη συμπλήρωση του πλήρους ημερήσιου ωραρίου του συγκρίσιμου εργαζόμενου, ήτοι μέχρι την όγδοη (8η) ώρα ημερήσιας εργασίας όταν ο συγκρίσιμος εργαζόμενος απασχολείται επί πενθήμερο με συμβατικό ημερήσιο ωράριο εργασίας οκτώ (8) ωρών, και μέχρι έξι (6) ώρες και σαράντα (40) λεπτά ημερήσιας εργασίας, όταν ο συγκρίσιμος εργαζόμενος απασχολείται επί εξαήμερο με συμβατικό ημερήσιο ωράριο εργασίας έξι ωρών και σαράντα λεπτών.

4. Ετήσια άδεια αναψυχής

4α. Δήλη ημέρα λήψης του συνόλου της δικαιούμενης αδείας η 31η Μαρτίου

Με τη διάταξη του άρθρου 61, προβλέπεται ότι το υπόλοιπο της ετήσιας άδειας αναψυχής που δεν έχει χορηγηθεί εντός του αντίστοιχου ημερολογιακού έτους πρέπει να εξαντληθεί το αργότερο εντός του πρώτου τριμήνου του αμέσως επόμενου έτους.

Η δικαιούμενη, κατ’ έτος, άδεια πρέπει να εξαντλείται μέχρι το πρώτο τρίμηνο του επόμενου ημερολογιακού έτους (άρθρο 61 του Ν.4808/2021). Κατά συνέπεια, ως χρονικό όριο εξάντλησης ετήσιας άδειας αναψυχής ορίζεται πλέον η 31η Μαρτίου του επομένου ημερολογιακού έτους. Στο πλαίσιο αυτό έχει εφαρμογή, μεταξύ των άλλων, και η διάταξη της παρ.1 του άρθρου 5 του Α.Ν. 539/45 που αφορούσε στις επιπτώσεις για τον εργοδότη από τη μη χορήγηση των δικαιούμενων ημερών κανονικής αδείας στον εργαζόμενο μέχρι τη 31η Δεκεμβρίου εκάστου ημερολογιακού έτους (που αποτελούσε δήλη ημέρα). Η εν λόγω ρύθμιση έχει ανάλογη εφαρμογή για τη μη χορήγηση του συνόλου των ημερών της δικαιούμενης κανονικής αδείας στον εργαζόμενο έως και την 31η Μαρτίου του επόμενου ημερολογιακού έτους, που θα αποτελεί πλέον τη δήλη ημέρα λήψης του συνόλου της δικαιούμενης αδείας από τον εργαζόμενο (Εγκύκλιος Υπουργείου Εργασίας 64597/3.9.2021).

Κατά συνέπεια, για τις αποδοχές αδείας και το επίδομα αδείας, τάσσεται (σύμφωνα με τις ρυθμίσεις του άρθρου 4 παρ. 1 του ΑΝ 539/1945 και του άρθρου 1 παρ. 3 του ΝΔ 4547/1966, σε συνδυασμό με το άρθρο 61 του Ν.4808/2021) επακριβώς καθορισμένη ημέρα καταβολής (των αποδοχών αδείας και του επιδόματος αδείας) το αργότερο η 31η Μαρτίου του επομένου ημερολογιακού έτους, αντί της τελευταίας ημέρας του ημερολογιακού έτους (που όριζαν οι προϊσχύουσες ρυθμίσεις), η οποία (η 31η Μαρτίου) και θεωρείται πλέον ως δήλη ημέρα, ώστε με μόνη την πάροδο της δήλης αυτής ημέρας να καθίσταται υπερήμερος ο εργοδότης και να επέρχονται οι ανωτέρω συνέπειες (ολομέλεια Αρείου Πάγου 39/2002).

Διευκρινίζεται ότι σε περίπτωση λύσης της ατομικής σύμβασης εργασίας (αποχώρηση, απόλυση μισθωτού) εξακολουθεί να παραμένει ως δήλη ημέρα, ο χρόνος λύσης της σχέσης εργασίας.

4β. Παραμένουν σε ισχύ η διαδικασία και οι προϋποθέσεις χορήγησης ετήσιας κανονικής άδειας

Σε κάθε περίπτωση, παραμένουν σε ισχύ και μετά τη θέση σε ισχύ των νέων ρυθμίσεων, όλες οι σχετικές προστατευτικές διατάξεις που αφορούν στην χορήγηση της ετήσιας κανονικής άδειας των εργαζομένων και ειδικότερα συνεχίζουν να ισχύουν οι ρυθμίσεις του Α. Ν. 539/45 που προβλέπουν ότι:

• απαιτείται συμφωνία μεταξύ εργοδότη και εργαζόμενου για την χορήγηση της ετήσιας κανονικής άδειας,

• η άδεια πρέπει να χορηγείται το αργότερο εντός διμήνου από την υποβολή σχετικού αιτήματος, το οποίο ωστόσο δεν αποτελεί τυπική προϋπόθεση για την λήψη της κανονικής άδειας από τον εργαζόμενο,

• Το μισό τουλάχιστον προσωπικό της επιχείρησης πρέπει να λαμβάνει άδεια εντός του χρονικού διαστήματος από 1η Μαΐου έως 30 Σεπτεμβρίου κάθε έτους (Εγκύκλιος Υπουργείου Εργασίας 64597/3.9.2021).

5. Άδεια άνευ αποδοχών

Με τις νέες διατάξεις, καθιερώνεται για πρώτη φορά ρητά ο θεσμός της άδειας άνευ αποδοχών στον ιδιωτικό τομέα. Πρόκειται για συμφωνημένη αναστολή της σύμβασης εργασίας, η οποία διαρκεί μέχρι ένα έτος, με δυνατότητα παράτασης με νέα συμφωνία μεταξύ των μερών. Η αναστολή της σύμβασης είναι πλήρης, με την έννοια ότι για το διάστημα της άδειας άνευ αποδοχών δεν οφείλονται αποδοχές και ασφαλιστικές εισφορές. Μετά τη λήξη της άδειας η σύμβαση εργασίας λειτουργεί όπως ήταν πριν τη λήψη της άδειας, με τα ίδια δικαιώματα και υποχρεώσεις.

Ειδικότερα, σύμφωνα με το άρθρο 62 του Ν.4808/2021 ,εργαζόμενος πλήρους ή μερικής απασχόλησης δύναται, κατόπιν ατομικής έγγραφης συμφωνίας με τον εργοδότη, να λάβει άδεια άνευ αποδοχών για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει το ένα (1) έτος, η οποία δύναται να παραταθεί με νεότερη συμφωνία των μερών. Κατά τη διάρκεια της άδειας η σύμβαση εργασίας τίθεται σε αναστολή και δεν οφείλονται ασφαλιστικές εισφορές. Η έγγραφη συμφωνία αναρτάται στο Πληροφοριακό Σύστημα (Π/Σ) «ΕΡΓΑΝΗ» και αντίγραφό της γνωστοποιείται στον eΕ.Φ.Κ.Α.

Σε ότι αφορά την χορήγηση κανονικής αδείας στους εργαζομένους που έχουν λάβει άδεια άνευ αποδοχών σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 62 Ν.4808/2021, επισημαίνεται ότι για την λήψη και τον υπολογισμό των ημερών κανονικής αδείας των εργαζομένων, θα ληφθεί υπόψη και το χρονικό διάστημα κατά οποίο ο εργαζόμενος τελούσε σε άδεια άνευ αποδοχών (παρ. 6, άρθρο 2 του Α.Ν. 539/45) (Εγκύκλιος Υπουργείου Εργασίας 64597/3.9.2021).

Υπογραμμίζεται ότι επί του παρόντος και μέχρι να καταστεί τεχνικά δυνατό, δεν υφίσταται η δυνατότητα ανάρτησης στο πληροφοριακό σύστημα «Εργάνη» της έγγραφης συμφωνίας περί χορήγησης άδειας άνευ αποδοχών. Προς τούτο αναμένεται να εκδοθεί στο προσεχές διάστημα σχετική υπουργική απόφαση. Επίσης δεν υφίσταται τεχνική δυνατότητα, αντίγραφο της άδειας άνευ αποδοχών να γνωστοποιείται στον e-Ε.Φ.Κ.Α., και μέχρι να καταστεί δυνατή η ηλεκτρονική γνωστοποίηση, συνιστάται ο εργοδότης να γνωστοποιεί στις αρμόδιες υπηρεσίες εσόδων του τέως ΙΚΑ - ΕΦΚΑ την έγκριση της άδειας άνευ αποδοχών των υπαλλήλων του μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα και σε χρόνο πριν την έναρξη χορήγησης της με πρωτόκολλο παραλαβής, σύμφωνα με το άρθρο 12 του Ν. 2690/1999, και αυτό για να μη τεθεί αμφισβήτηση για το εάν όντως χορηγήθηκε ή όχι και να είναι καλυμμένη η επιχείρηση κατά τον έλεγχο που θα διενεργήσουν σε μελλοντικό χρόνο τα ελεγκτικά όργανα του Ασφαλιστικού Ιδρύματος.

6. Κατάργηση διάκρισης μεταξύ υπαλλήλων και εργατοτεχνιτών που ισχύει από 1.1.2022

6α. Νομοθετικό πλαίσιο

Οι εργατοτεχνίτες εξομοιώνονται από 1.1.2022 με τους υπαλλήλους ως προς τις προϋποθέσεις και την αποζημίωση απόλυσης. Ειδικότερα ,σύμφωνα με τις ρυθμίσεις του άρθρου 64 του Ν.4808/2021 »Ο ν. 2112/1920 (Α’ 67), ο ν. 3198/1955 (Α’ 98) και κάθε άλλη διάταξη που διέπει την καταγγελία της σύμβασης ή σχέσης εργασίας των υπαλλήλων, εφαρμόζονται και επί των εργατοτεχνιτών.

Για την εφαρμογή του παρόντος, ως μηνιαίος μισθός του εργατοτεχνίτη λογίζονται τα είκοσι δύο (22) ημερομίσθια, εκτός εάν ήδη αμείβεται με μηνιαίο μισθό».

Διευκρινίζεται ότι η ανωτέρω διάταξη θα ισχύσει από 1.1.2022 (άρθρο 80,παρ.2).

6β. Το ύψος της οφειλόμενης αποζημίωσης σε περίπτωση καταγγελίας της σύμβασης εργασίας εργατοτεχνίτη και ο τρόπος υπολογισμού της

Το ύψος της οφειλόμενης αποζημίωσης σε περίπτωση καταγγελίας της σύμβασης εργασίας εργατοτεχνίτη και ο τρόπος υπολογισμού της θα γίνεται από 1.1.2022 με βάση τον αντίστοιχο υπολογισμό για τους υπαλλήλους κατά τα οριζόμενα στο ν.2112/1920. Για τον υπολογισμό της αποζημίωσης, ως μηνιαίος μισθός του εργατοτεχνίτη λογίζονται τα είκοσι δύο (22) ημερομίσθια, εκτός εάν ήδη αμείβεται με μηνιαίο μισθό.

6γ. Καταβολή της μειωμένης αποζημίωσης επί συμπλήρωσης από τον εργατοτεχνίτη των προϋποθέσεων λήψης πλήρους σύνταξης γήρατος

Υφίσταται η δυνατότητα καταγγελίας της σύμβασης εργασίας από τον εργοδότη με καταβολή της μειωμένης αποζημίωσης της σε περίπτωση συμπλήρωσης από τον εργαζόμενο των προϋποθέσεων λήψης πλήρους σύνταξης γήρατος η οποία τώρα επιτρέπεται μόνο για τους υπαλλήλους, ενώ για τους εργατοτεχνίτες ισχύει μόνο σε περίπτωση που οι ίδιοι αποχωρούν από την εργασία τους για τον ίδιο λόγο. Ειδικότερα, σύμφωνα με το β’ εδ. άρθρου 8, Ν.3198/1955 όπως αντικαταστάθηκε από την παρ. 1 του άρθρου 5 του Ν. 435/1976, μισθωτοί γενικά που υπάγονται στην ασφάλιση οποιουδήποτε ασφαλιστικού οργανισμού για τη χορήγηση συντάξεως, αν συμπλήρωσαν ή θα συμπληρώσουν τις προϋποθέσεις λήψεως πλήρους συντάξεως γήρατος, μπορούν, αν μεν έχουν την ιδιότητα του εργατοτεχνίτη να αποχωρούν της εργασίας, αν δε έχουν την ιδιότητα του υπαλλήλου, είτε να αποχωρούν ή να απομακρύνονται της εργασίας τους από τον εργοδότη, αφού λάβουν σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, οι μεν επικουρικώς ασφαλισμένοι το 40%, οι δε μη ασφαλισμένοι επικουρικώς το 50% της αποζημιώσεως που δικαιούνται σύμφωνα με τις διατάξεις που ισχύουν κάθε φορά, για την περίπτωση απροειδοποίητης καταγγελίας της συμβάσεως εργασίας από μέρους του εργοδότη.

Με βάση την ανωτέρω ρύθμιση, οι μισθωτοί (υπάλληλοι και εργατοτεχνίτες ημερομίσθιοι), οι οποίοι υπάγονται στην ασφάλιση οιουδήποτε Ασφαλιστικού Οργανισμού, για τη χορήγηση σύνταξης και έχουν συμπληρώσει πριν από την αποχώρηση ή την απόλυση από την εργασία τους ή συμπληρώνουν κατά το στάδιο αυτό (της αποχώρησης ή της απόλυσής τους) προϋποθέσεις πλήρους συνταξιοδότησης λόγω γήρατος, δικαιούνται ανάλογα με την ιδιότητά τους ως μισθωτοί (υπάλληλοι ή εργατοτεχνίτες) τα παρακάτω:

Οι υπάλληλοι είτε αποχωρούν είτε απομακρύνονται από την εργασία τους με βάση απόφαση του εργοδότη τους, δικαιούνται να λάβουν από αυτόν, οι μεν επικουρικώς ασφαλισμένοι το 40%, οι δε μη ασφαλισμένοι επικουρικώς το 50% της αποζημίωσης την οποία δικαιούνται κατά τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις στην περίπτωση απροειδοποίητης καταγγελίας της σύμβασης εργασίας τους, εκ μέρους του εργοδότη.

Οι εργατοτεχνίτες – ημερομίσθιοι για το διάστημα μέχρι την 32.12.2021, στην περίπτωση που: α) αποχωρούν οικειοθελώς δικαιούνται να λάβουν από τον εργοδότη τους, οι μεν επικουρικώς ασφαλισμένοι το 40%, οι δε μη ασφαλισμένοι επικουρικώς το 50% της αποζημίωσης, την οποία δικαιούνται κατά τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις στην περίπτωση απροειδοποίητης καταγγελίας της σύμβασης εργασίας τους εκ μέρους του εργοδότη, β) απομακρύνονται καταγγελλόμενης προς τούτο της σύμβασης εργασίας τους, δικαιούνται ολόκληρη την αποζημίωση, όπως αυτή προσδιορίζεται με βάση τις ισχύουσες διατάξεις.

Με τη νέα διάταξη του άρθρου 64 και οι εργάτες θα δικαιούνται από 1.1.2022 το 40% της αποζημίωσης, όχι μόνο όταν αποχωρούν αλλά και όταν απολύονται κατά το χρόνο συμπλήρωσης προϋποθέσεων πλήρους συνταξιοδότησης.

Παράδειγμα

Εργάτης με ημερομίσθιο 40,00 € και 19 έτη υπηρεσίας συμπληρώνει προϋποθέσεις πλήρους συνταξιοδότησης.

• Αποχωρεί έως την 31.12.2021:

Υποβάλλεται εν προκειμένω το έντυπο Ε5: Αναγγελία οικειοθελούς αποχώρησης μισθωτού.

Καταβάλλεται κατά την ημέρα της αποχώρησης λόγω πλήρους συνταξιοδότησης, ως αποζημίωση απολύσεως: 40,00 x 100 ημερομίσθια x (14/12) x 40% = 1.866,67 €. Ο εργοδότης υποχρεούται να καταβάλει κατά την αποχώρηση ολόκληρο το ποσό αυτό αποζημίωσης.

• Απολύεται έως την 31.12.2021:

Υποβάλλεται εν προκειμένω το έντυπο Ε6: Καταγγελία σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου χωρίς προειδοποίηση. Καταβάλλεται εν προκειμένω κατά την ημέρα της απόλυσης λόγω πλήρους συνταξιοδότησης, ως αποζημίωση απολύσεως: 40,00 x 100 ημερομίσθια x (14/12) x 100% = 4.666,67 €.

Ο εργοδότης υποχρεούται να καταβάλει κατά την απόλυση ολόκληρο το ποσό αυτό της αποζημίωσης.

• Είτε αποχωρεί είτε απολύεται από 1.1.2022

Υποβάλλεται εν προκειμένω είτε το έντυπο Ε5 είτε το έντυπο Ε6.

Καταβάλλεται κατά την ημέρα της απόλυσης λόγω πλήρους συνταξιοδότησης, Αποζημίωση απολύσεως: 40,00 x 22 ημερομίσθια x (14/12) x 12 μήνες x 40% = 4.928,00 €.

6δ.Δυνατότητα καταγγελίας με προειδοποίηση και για τους εργατοτεχνίτες

Η απόλυση του εργατοτεχνίτη που λαμβάνει χώρα από 1.1.2022 και μετά, μπορεί να γίνει όχι μόνο χωρίς προειδοποίηση αλλά και με προειδοποίηση, ενώ μέχρι 31.12.2021 η δυνατότητα αυτή (της καταγγελίας με προειδοποίηση) εφαρμόζεται μόνο στην καταγγελία σύμβασης των υπαλλήλων.

6ε.Δυνατότητα καταβολής της αποζημίωσης σε δόσεις και για τους εργατοτεχνίτες

Υφίσταται από 1.1.2022 η δυνατότητα καταβολής της αποζημίωσης σε δόσεις και για τους εργατοτεχνίτες, ενώ μέχρι 31.12.2021 η δυνατότητα αυτή (της καταβολής της αποζημίωσης σε δόσεις) εφαρμόζεται μόνο στην καταγγελία σύμβασης των υπαλλήλων.

Παράδειγμα

Εργατοτεχνίτης πλήρους απασχόλησης που προσλήφθηκε στις 10.10.2004, απολύεται στις 8.2.2022. Το μεικτό ημερομίσθιο κατά το τελευταίο της απολύσεως μήνα, ανέρχεται σε 40,00 €. Με δεδομένο ότι κατά το χρόνο της καταγγελίας της σύμβασης εργασίας του, εμφανίζει 17ετή συμπληρωμένη υπηρεσία στον τελευταίο εργοδότη, ο μηνιαίος μισθός για τον υπολογισμό της αποζημίωσης του ανέρχεται σε 880,00 €, (22 ημερομίσθιαx 40,00 €). Στην περίπτωση που θα απολυθεί με απροειδοποίητη καταγγελία στις 8.2.2022 (λαμβάνοντας υπόψη ότι έχει 17ετή συμπληρωμένη υπηρεσία στον τελευταίο εργοδότη), θα δικαιούται αποζημίωσης απολύσεως ύψους 40,00 x 22 ημερομίσθια x (14/12) x 12 μήνες = 12.320,00 €.

Ο εργοδότης δικαιούται να καταβάλει εν προκειμένω στον εργαζόμενο, το ποσό της οφειλόμενης αποζημίωσης σε δόσεις ως εξής:

• κατά την απόλυση (στις 8.2.2022), μέρος της αποζημίωσης που αντιστοιχεί στις αποδοχές δύο (2) μηνών ήτοι 2.053,35 € [ 2 μήνες x 880,00 x (14/12)],
• κατά την 9.4.2022, την 9.6.2022, την 9.8.2022, την 9.10.2022 και την 9.12.2022 καταβάλει επίσης μέρος της αποζημίωσης που αντιστοιχεί στις αποδοχές δύο (2) μηνών ήτοι 2.053,33€ για κάθε δόση και αθροιστικά για τις 5 δόσεις, 2.053,33 x 5 δόσεις = 10.266,65 €.

Ο ίδιος εργάτης αν απολυθεί με προειδοποίηση από 1.1.2022 και μετά, έστω την 8.2.2022, η σύμβαση εργασίας του λύεται με την πάροδο του χρόνου προειδοποίησης, δηλαδή για υπηρεσία 17 ετών (όπως ορίζεται στο παράδειγμα), ο προβλεπόμενος χρόνος προειδοποίησης θα είναι τέσσερις (4) μήνες, άρα στο παράδειγμα μας η σύμβαση θα λυθεί την 9.6.2022, οπότε και θα δικαιούται αποζημίωσης ύψους 6.160,00 € (12.320 x 50%) που ο εργοδότης θα δικαιούται να καταβάλει στον εργαζόμενο ημερομίσθιο σε δόσεις ως εξής:

• κατά τη λύση της εργασιακής σύμβασης με τη λήξη του χρόνου της προμήνυσης (την 9.6.2022), μέρος της αποζημίωσης που αντιστοιχεί στo 50% των αποδοχών δύο (2) μηνών ήτοι 1.026,65 € [ 2 μήνες x 880,00 x (14/12) x 50%],
• κατά την 10.8.2022, την 10.10.2022, την 10.12.2023, την 10.2.2023 και στις 10.4.2023, καταβάλει επίσης μέρος της αποζημίωσης που αντιστοιχεί στις αποδοχές δύο (2) μηνών ήτοι 1.026,67 € για κάθε δόση και αθροιστικά για τις 5 δόσεις, 1.026,67 x 5 δόσεις = 5.133,35 €.

Επισημαίνεται ότι για τον υπολογισμό του μισθού της αποζημίωσης συνυπολογίζονται, και η ποσοστιαία μηνιαία αναλογία των επιδομάτων εορτών και άδειας η οποία (αναλογία) τις προσαυξάνει κατά το 1/6 [ (12/12) +(2/12) = 14/12].

6στ. Δυνατότητα του εργοδότη να απαλλάξει τον εργαζόμενο από την υποχρέωση παροχής της εργασίας του κατά το χρόνο προειδοποίησης (επί καταγγελίας με προειδοποίηση)

Με τη νέα διάταξη του άρθρου 65, επιτρέπεται σε εργοδότες που κοινοποιούν την καταγγελία σύμβασης εργασίας με προειδοποίηση να απαλλάσσουν τους εργαζομένους από την υποχρέωση παροχής της εργασίας τους. Κατά το χρονικό διάστημα αυτής της απαλλαγής καταβάλλονται κανονικά οι αποδοχές του εργαζομένου, ο οποίος αποκτά και το δικαίωμα παράλληλα να απασχοληθεί σε διαφορετικό εργοδότη.

Ειδικότερα, με την κοινοποίηση της καταγγελίας σύμβασης με προειδοποίηση, ο εργοδότης δύναται να απαλλάξει τον εργαζόμενο από την υποχρέωση παροχής της εργασίας του, μερικώς ή πλήρως. Στην περίπτωση αυτή, οι αποδοχές του εργαζόμενου καταβάλλονται πλήρως μέχρι την εκπνοή του χρόνου προειδοποίησης και ο εργοδότης δεν καθίσταται υπερήμερος ως προς την αποδοχή της εργασίας.

Εάν ο εργοδότης ασκήσει το δικαίωμα αυτό (να απαλλάξει τον εργαζόμενο από την υποχρέωση παροχής της εργασίας κατά το χρόνο της προειδοποίησης) ο εργαζόμενος έχει το δικαίωμα να αναλάβει εργασία σε διαφορετικό εργοδότη κατά το χρονικό διάστημα της προμήνυσης, χωρίς να επηρεάζονται τα αποτελέσματα της καταγγελίας και το ύψος της καταβλητέας αποζημίωσης.

Επί απαλλαγής εργαζομένου από την υποχρέωση παροχής εργασίας κατά το χρόνο της προμήνυσης (κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 65, ο εργαζόμενος αυτός (που έχει απαλλαγεί από την υποχρέωση παροχής εργασίας κατά το χρόνο της προμήνυσης), δύναται, κατά το ίδιο χρονικό διάστημα, να αναλάβει εργασία σε έτερο εργοδότη χωρίς δυσμενείς συνέπειες γι' αυτόν ως προς τα αποτελέσματα της καταγγελίας, το ύψος της οφειλόμενης αποζημίωσης κατά την εκπνοή του χρόνου της προμήνυσης και τις αποδοχές που οφείλονται από τον καταγγέλλοντα εργοδότη κατά το διάστημα της προμήνυσης.

7. Ημέρες υποχρεωτικής αργίας

Με τις νέες διατάξεις του άρθρου 60, κωδικοποιούνται οι ημέρες υποχρεωτικής αργίας και προβλέπονται στις ήδη υφιστάμενες του άρθρου 4 του ΒΔ 748/66 όπως ισχύει, ως επιπρόσθετες ημέρες αργίας η Πρωτοχρονιά (1^η Ιανουαρίου) και τα Θεοφάνεια (6^η Ιανουαρίου). Επιπρόσθετα ,επιτρέπεται με αποφάσεις του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων ή του Περιφερειάρχη, μετά από γνωμοδότηση του Ανωτάτου Συμβουλίου Εργασίας να ορίζονται και άλλες εορτές, μέχρι πέντε (5) κατ` έτος, ως ημέρες υποχρεωτικής ή προαιρετικής αργίας ανά την επικράτεια ή ανά Περιφέρεια, αντίστοιχα.

Ως ημέρες υποχρεωτικής αργίας καθορίζονται πλέον οι κάτωθι:

1. Η 1η Ιανουαρίου (Άρθρο 60Ν.4808/2021),

2. Η 6η Ιανουαρίου (Άρθρο 60Ν.4808/2021),

3. Η 25η Μαρτίου,

4. Η δεύτερη ημέρα του Πάσχα,

5. Η 1η Μαΐου (άρθρο 14 του Ν.4468/2017),

6. Η 15η Αυγούστου,

7. 28η Οκτωβρίου (H 28η Οκτωβρίου λογίζεται και αυτή ως υποχρεωτική αργία),

8. Η 25η Δεκεμβρίου,

9. Η 26η Δεκεμβρίου (παρ. 2 του άρθρου 42 του Ν. 4554/2018).

8. Κατηγορίες επιχειρήσεων που προστίθενται στις εξαιρέσεις που επιτρέπεται ήδη να λειτουργούν Κυριακές-Αργίες

Στις επιχειρήσεις που βάσει του άρθρου 7 ΒΔ 748/66 επιτρέπεται να απασχολούν προσωπικό τις Κυριακές και τις αργίες προστίθενται με το άρθρο 63 καιοι παρακάτω επιχειρήσεις:

• Υπηρεσίες ταχυδρομικών υπηρεσιών (courier)
• Παραγωγής, αποθήκευσης, μεταφοράς και διανομής φαρμάκων και παραϊατρικού υλικού.
• Επιχειρήσεις εφοδιαστικής αλυσίδας (logistics) ιδίως παραλαβής, αποθήκευσης, συλλογής και διανομής εμπορευμάτων όπως και επισκευής και συντήρησης περονοφόρων και ανυψωτικών μηχανημάτων.
• Κέντρα κοινών υπηρεσιών (shared services centers) ομίλων επιχειρήσεων, ιδίως στους τομείς της λογιστικής, του ανθρώπινου δυναμικού, της μισθοδοσίας, των Η/Υ (ΙΤ), της κανονιστικής συμμόρφωσης, των προμηθειών.
• Επιχειρήσεις ψηφιοποίησης έγχαρτου αρχείου
• Παροχής υπηρεσιών τηλεφωνικού κέντρου εξυπηρέτησης και τεχνικής υποστήριξης πελατών.
• Παραγωγής έτοιμου σκυροδέματος και λατομείων, εξόρυξης ορυκτών και μεταλλευτικών δραστηριοτήτων
• Κέντρων δεδομένων (“data centers”) και εν γένει μηχανογραφικών κέντρων ομίλων επιχειρήσεων
• Φύλαξης security

9. Εργασίες σχετιζόμενες με τις δραστηριότητες που προστίθενται σε αυτές για τις οποίες επιτρέπεται μετά από άδεια του ΣΕΠΕ η απασχόληση Κυριακές-αργίες

Στις κατηγορίες επιχειρήσεων εκμεταλλεύσεων, υπηρεσιών και εργασιών εν γένει που κατόπιν άδειας της Επιθεώρησης Εργασίας, σύμφωνα με το άρθρο 9, παρ.3 του ΒΔ 748/66, δύναται να επιτραπεί η λειτουργία ως και η απασχόληση του προσωπικού τούτων κατά τις Κυριακές και ημέρες αργίας, προστίθενται με το άρθρο 63 του Ν.4808/2021, εργασίες που σχετίζονται με τις εξής δραστηριότητες:

• Εξετάσεις για την απόκτηση πτυχίων και διπλωμάτων
• Εξωσχολικές δράσεων ιδιωτικών σχολείων (ημερίδες, διημερίδες, σεμινάρια, συνέδρια, ρητορικούς & άλλους διαγωνισμούς, αγώνες, προπονήσεις, πολιτιστικές εκδηλώσεις, ανθρωπιστικές, φιλανθρωπικές και περιβαλλοντικές δράσεις, συμπεριλαμβανομένων των φυλάκων, οδηγών και συνοδών λεωφορείων, καθαριστριών, προσωπικού μηχανογράφησης και γραμματείας και κάθε άλλου εργαζομένου αναγκαίου για τη διενέργεια και ομαλή διεξαγωγή αυτών)
• Συντήρηση κτιρίων δημόσιων ή ιδιωτικών σχολείων, η οποία δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί τις ημέρες παρουσίας εκπαιδευτικών και μαθητών
• Προσαρμογή και αναβάθμιση πληροφοριακών συστημάτων.

10. Καταχώρηση αλλαγής ωραρίου και υπερωριών στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ

Με τις νέες ρυθμίσεις του άρθρου 78 του Ν. 4808/19.6.2021, με το οποίο τροποποιείται η περ. α’ του άρθρου 80 του ν. 4144/2013, προβλέπεται ότι ο εργοδότης υποχρεούται να καταχωρεί στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ κάθε αλλαγή ή τροποποίηση του ωραρίου ή της οργάνωσης του χρόνου εργασίας, καθώς και τη νόμιμη υπερωριακή απασχόληση των εργαζομένων, το αργότερο έως και την ημέρα αλλαγής ή τροποποίησης του ωραρίου ή της οργάνωσης του χρόνου εργασίας και σε κάθε περίπτωση πριν την ανάληψη υπηρεσίας από τους εργαζομένους, καθώς και πριν την έναρξη της υπερωριακής απασχόλησης. Η ισχύς του άρθρου 78, θα ξεκινήσει μόλις εκδοθεί η απόφασης της περ. ζ) της παρ. 5 του άρθρου 79 (σύμφωνα με το άρθρο 80, παρ.5).

Επισημαίνεται ότι σχετική υπουργική απόφαση δεν έχει εκδοθεί μέχρι σήμερα, συνεπώς μέχρι την έκδοσή της ο εργοδότης υποχρεούται να καταχωρεί στο ΠΣ του Υπουργείου Εργασίας «ΕΡΓΑΝΗ» κάθε αλλαγή ή τροποποίηση του ωραρίου ή της οργάνωσης του χρόνου εργασίας των εργαζομένων, το αργότερο έως και την ημέρα αλλαγής ή τροποποίησης του ωραρίου ή της οργάνωσης του χρόνου εργασίας, και σε κάθε περίπτωση πριν την ανάληψη υπηρεσίας από τους εργαζομένους, καθώς και την υπερεργασία και τη νόμιμη κατά την ισχύουσα νομοθεσία υπερωριακή απασχόληση πριν την έναρξη πραγματοποίησής της». Στο πλαίσιο αυτό επί του παρόντος και μέχρι να εκδοθεί σχετική υπουργική απόφαση, συνεχίζει να υφίσταται υποχρέωση καταχώρησης στο ΠΣ «Εργάνη» τόσο των ωρών της υπερεργασίας, όσο βεβαίως και των ωρών της υπερωρίας.

Με τις νέες ρυθμίσεις του άρθρου 78 του Ν. 4808/19.6.2021, με το οποίο τροποποιείται η περ. β’ του άρθρου 80 του ν. 4144/2013, προβλέπεται ότι ο εργοδότης που απασχολεί οδηγούς φορτηγών αυτοκινήτων και τουριστικών λεωφορείων τα οποία είναι κατασκευασμένα ή διαμορφωμένα με μόνιμο τρόπο και κατάλληλα για τη μεταφορά άνω των εννέα ατόμων, που διέπονται από τους Κανονισμούς (Ε.Κ.) 561/2006 και (Ε.Κ.) 165/2014, καθώς και υπεραστικά και αστικά ΚΤΕΛ που απασχολούν οδηγούς υποχρεούνται να καταχωρούν κάθε αλλαγή ή τροποποίηση του ωραρίου ή της οργάνωσης του χρόνου εργασίας των εργαζομένων, καθώς και τη νόμιμη κατά τη νομοθεσία υπερωριακή απασχόληση, στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ, δέκα πέντε (15) ημέρες μετά το τέλος κάθε εβδομαδιαίας περιόδου εργασίας.

Όπως προαναφέρθηκε, η ισχύς του άρθρου 78, θα ξεκινήσει μόλις εκδοθεί η απόφασης της περ. ζ) της παρ. 5 του άρθρου 79 (σύμφωνα με το άρθρο 80, παρ.5).

Ερμηνευτικά αναφέρεται ότι με την έκδοση της εν λόγω απόφασης θα τεθεί σε ισχύ η διάταξη που αφορά οδηγούς φορτηγών αυτοκινήτων άνω των 3,5 τόνων και οδηγούς τουριστικών λεωφορείων τα οποία είναι κατασκευασμένα ή διαμορφωμένα με μόνιμο τρόπο και κατάλληλα για τη μεταφορά άνω των εννέα (9) ατόμων, που διέπονται από τους Κανονισμούς (Ε.Κ.) 561/2006 και (Ε.Κ.) 165/2014, καθώς και οδηγούς υπεραστικών και αστικών ΚΤΕΛ, οπότε και οι εργοδότες θα υποχρεούνται να καταχωρούν κάθε αλλαγή ή τροποποίηση του ωραρίου ή της οργάνωσης του χρόνου εργασίας των εν λόγω οδηγών, καθώς και τη νόμιμη κατά τη νομοθεσία υπερωριακή απασχόληση, στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ, δέκα πέντε (15) ημέρες μετά το τέλος κάθε εβδομαδιαίας περιόδου εργασίας.

Υπογραμμίζεται ότι με τα μέχρι σήμερα ισχύοντα, το έντυπο Ε8 «Γνωστοποίηση πραγματοποιηθείσας υπερωριακής απασχόλησης» υποβάλλεται πριν από την έναρξη πραγματοποίησης της υπερεργασίας ή της νόμιμης υπερωριακής απασχόλησης. Στοιχεία που αφορούν την υπερεργασία ή τη νόμιμη υπερωριακή απασχόληση και έχουν καταχωριστεί σε επιτυχώς υποβληθέν έντυπο Ε8 μπορούν να τροποποιηθούν με νέα υποβολή πριν την πραγματοποίηση της αλλαγής (άρθρο 5.19 της Υ.Α. 32143/Δ1.11288/2018).

11. Διευθέτηση του χρόνου εργασίας

11α. Νομοθετικό πλαίσιο

Με τις νέες διατάξεις του άρθρου 59, παρέχεται η δυνατότητα για την εφαρμογή συστήματος διευθέτησης του χρόνου εργασίας όπως αυτό προβλέπεται στο άρθρο 41 του Ν.1892/1990 (σε εξάμηνη ή δωδεκάμηνη περίοδο αναφοράς), κατόπιν αιτήματος του εργαζόμενου προς τον εργοδότη και μετά από έγγραφη ατομική συμφωνία των μερών.

Η διαδικασία αυτή είναι δυνατή μόνον στην περίπτωση κατά την οποία δεν υφίσταται συνδικαλιστική οργάνωση στην επιχείρηση ή δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ της συνδικαλιστικής οργάνωσης και του εργοδότη (Εγκύκλιος Υπουργείου Εργασίας 64597/3.9.2021).

Η συμφωνία για διευθέτηση, κατόπιν αιτήματος του εργαζομένου είναι μια εκ των προτέρων συμφωνία, η οποία καλύπτει μια συγκεκριμένη περίοδο αναφοράς έξι (6) ή δώδεκα (12) μηνών, εντός χρονικού διαστήματος ενός έτους, ακόμη και στην περίπτωση που συνάπτεται με ατομική σύμβαση, κατόπιν αιτήματος του εργαζομένου.

11β. Διαδικαστικό πλαίσιο Διευθέτησης του χρόνου εργασίας

α) Υποβάλλεται ενυπόγραφη αίτηση του εργαζόμενου που επιθυμεί να εφαρμοστεί το σύστημα διευθέτησης του χρόνου εργασίας (μπορεί να είναι σε έγγραφη ή ηλεκτρονική μορφή και θα πρέπει να υπάρχει και να τηρείται στην επιχείρηση-εργοδότη).
β) Στην ατομική σύμβαση εργασίας πρέπει να εμπεριέχεται ρητός όρος περί συμφωνίας του αιτούντος εργαζόμενου και εργοδότη για διευθέτηση και τροποποίηση της ατομικής σύμβασης στο μέρος που αφορά στην διάρκεια της ημερήσιας και της εβδομαδιαίας απασχόλησης, με κοινοποίηση στον εργαζόμενο του εφαρμοζόμενου συστήματος διευθέτησης που συμφωνήθηκε σύμφωνα με τα οριζόμενα στο ΠΔ 156/1994.

γ) Ο εργοδότης υποχρεούται να υποβάλει στο Π.Σ. «ΕΡΓΑΝΗ» Ε4 Συμπληρωματικό ωραρίου που θα συνοδεύεται από συνημμένο πρόγραμμα στο οποίο θα αποτυπώνεται το εφαρμοζόμενο σύστημα διευθέτησης και στο οποίο θα προβλέπεται η σχετική περίοδος αναφοράς κατά την οποία θα έχει ισχύ το εν λόγω σύστημα διευθέτησης (Εγκύκλιος Υπουργείου Εργασίας 64597/3.9.2021).

11γ. Τήρηση στοιχείων στο πλαίσιο Διευθέτησης του χρόνου εργασίας

Τα ανωτέρω στοιχεία-έντυπα θα πρέπει να τηρούνται από τον εργοδότη στην επιχείρηση σύμφωνα με τις σχετικές, ανά περίπτωση και να είναι στην διάθεση των Επιθεωρητών Εργασιακών Σχέσεων κατά την άσκηση των ελεγκτικών καθηκόντων τους (Εγκύκλιος Υπουργείου Εργασίας 64597/3.9.2021).

11δ. Αρμοδιότητες εργοδότη σχετικά με τη Διευθέτηση του χρόνου εργασίας

Ο εργοδότης εξετάζει υποχρεωτικά τα εξατομικευμένα αιτήματα εργαζομένων για σύναψη ατομικής συμφωνίας για την εφαρμογή συστήματος διευθέτησης του χρόνου εργασίας.

Ο εργοδότης δύναται να γνωστοποιεί στους εργαζόμενους:

• τη δυνατότητα που προβλέπεται από το άρθρο 59 να υποβάλλουν αίτηση προκειμένου να συνάψουν ατομική συμφωνία για την εφαρμογή συστήματος διευθέτησης του χρόνου εργασίας, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα συστήματα του άρθρου 41 του ν. 1892/1990 όπως ισχύει και
• τα πεδία των κατά περίπτωση επιχειρησιακών του αναγκών για την εφαρμογή συστήματος διευθέτησης του χρόνου εργασίας.

11ε. Εργασία τεσσάρων (4) ημερών εβδομαδιαίως επί 10ώρο ημερησίως.

Σύμφωνα με τις ρυθμίσεις του άρθρου 55, παρ.2, στο πλαίσιο διευθέτησης του χρόνου εργασίας του άρθρου 41 του ν. 1892/1990 (Α’ 101), ως πλήρης απασχόληση νοείται και η εργασία τεσσάρων (4) ημερών εβδομαδιαίως. Το συγκεκριμένο σύστημα διευθέτησης του χρόνου εργασίας μπορεί να εφαρμόζεται είτε σε μια χρονική περίοδο αναφοράς έξι (6) μηνών εντός ενός (1) ημερολογιακού έτους, είτε σε μια χρονική περίοδο αναφοράς ενός (1) ημερολογιακού έτους.
Κατά την εφαρμογή του συστήματος αυτού, δεν είναι επιτρεπτή η απασχόληση πέραν των δέκα (10) ωρών ημερησίως και των σαράντα (40) ωρών εβδομαδιαίως που κατανέμεται σε 4ήμερη βάση.

Με βάση την ανωτέρω διάταξη, κατόπιν αιτήματος του εργαζομένου και μετά από έγγραφη συμφωνία (εργαζόμενου και εργοδότη) και εφόσον στην ατομική σύμβαση εργασίας εμπεριέχεται ρητός όρος περί συμφωνίας του αιτούντος εργαζόμενου και εργοδότη για διευθέτηση και τροποποίηση της ατομικής σύμβασης στο μέρος που αφορά στην διάρκεια της ημερήσιας και της εβδομαδιαίας απασχόλησης, είναι δυνατόν από 19.6.2021 και εφεξής στο πλαίσιο της διευθέτησης να εφαρμοσθεί εργασία τεσσάρων (4) ημερών εβδομαδιαίως και δέκα (10) ωρών ημερησίως. Τα τέσσερα (4) δεκάωρα εβδομαδιαίως, ως προϊόν συμφωνίας κατά τα ανωτέρω οριζόμενα, μπορεί να εφαρμόζονται είτε για κάποιο χρονικό διάστημα είτε καθ όλο το έτος χωρίς μεταβολή στο ύψος του μισθού.

11στ. Εξάμηνη Διευθέτηση του χρόνου εργασίας

Σύμφωνα με τις ρυθμίσεις του άρθρου 41 παρ.1 του Ν.1892/1990, όπως ισχύει σε επιχειρήσεις στις οποίες εφαρμόζεται συμβατικό ωράριο εργασίας έως 40 ωρών εβδομαδιαίως, επιτρέπεται για μία χρονική περίοδο (περίοδος αυξημένης απασχόλησης) ο εργαζόμενος να απασχολείται 2 ώρες την ημέρα επιπλέον των 8 ωρών, υπό την προϋπόθεση ότι οι επιπλέον των 40 (ή του μικρότερου συμβατικού ωραρίου) ώρες εργασίας την εβδομάδα αφαιρούνται από τις ώρες εργασίας μιας άλλης χρονικής περιόδου (περίοδος μειωμένης απασχόλησης). Αντί της παραπάνω μειώσεως των ωρών εργασίας, επιτρέπεται να χορηγείται στον εργαζόμενο ανάλογη ημερήσια ανάπαυση (ρεπό) ή συνδυασμός μειωμένων ωρών εργασίας και ημερών αναπαύσεως. Το χρονικό διάστημα των περιόδων αυξημένης και μειωμένης απασχόλησης δεν υπερβαίνει συνολικά τους έξι (6) μήνες σε διάστημα δώδεκα (12) μηνών (περίοδος αναφοράς).

11ζ. Ετήσια Διευθέτηση του χρόνου εργασίας

Σύμφωνα με τις ρυθμίσεις του άρθρου 41 παρ.2 του Ν.1892/1990, όπως ισχύει σε επιχειρήσεις στις οποίες εφαρμόζεται συμβατικό ωράριο εργασίας έως σαράντα (40) ωρών εβδομαδιαίως, επιτρέπεται, αντί της κατά την προηγούμενη παράγραφο διευθέτησης, να συμφωνείται, υπό τις προϋποθέσεις της παραγράφου 6, ότι μέχρι διακόσιες πενήντα έξι (256) ώρες εργασίας από το συνολικό χρόνο απασχόλησης εντός ενός (1) ημερολογιακού έτους, κατανέμονται με αυξημένο αριθμό ωρών σε ορισμένες χρονικές περιόδους, που δεν μπορούν να υπερβαίνουν τις τριάντα δύο (32) εβδομάδες ετησίως και με αντιστοίχως μειωμένο αριθμό ωρών κατά το λοιπό διάστημα του ημερολογιακού έτους.

Σημείωση: Σχετικά με τη διευθέτηση του χρόνου εργασίας βλέπε σχετικό άρθρο του γράφοντος στο περιοδικό EPSILON 7, τεύχος Σεπτεμβρίου 2021.

12. Υπερωρίες

12α. Νομοθετικό πλαίσιο

Με το άρθρο 58, θεσπίζονται κοινοί κανόνες αναφορικά με τη νομιμοποίηση και τα όρια υπερωριακής απασχόλησης για κάθε εργαζόμενο, σε οποιαδήποτε επιχείρηση ή εργασία.

Ειδικότερα:

• Tίθεται ως ημερήσιο όριο νόμιμης υπερωρίας (τόσο για τους εργάτες, όσο και για τους υπαλλήλους) οι τρεις (3) ώρες, το οποίο αθροιζόμενο με το 8ωρο και τη μία ώρα υπερεργασίας μας δίνει 12 ώρες ημερήσιας απασχόλησης,

• Οι επιτρεπόμενες υπερωρίες τόσο για υπαλλήλους όσο & για εργάτες, ορίζονται σε 150 ετησίως,

• Κάθε ώρα υπερωρίας, για την πραγματοποίηση της οποίας δεν τηρούνται οι προβλεπόμενες από το νόμο διαδικασίες έγκρισης, χαρακτηρίζεται εφεξής παράνομη υπερωρία.

• Η αμοιβή για τις υπερωρίες για τις οποίες δεν τηρούνται οι προβλεπόμενες διαδικασίες έγκρισης ορίζεται στο καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά 120% (από 80%).

Η υπερωριακή απασχόληση η οποία πραγματοποιείται χωρίς την τήρηση των προβλεπόμενων από τη νομοθεσία διατυπώσεων (χωρίς να δηλώνεται στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ πριν την έναρξη της υπερωριακής απασχόλησης) ή καθ' υπέρβαση των ανωτάτων ορίων που προσδιορίζονται από το παρόν άρθρο [τρεις (3) ώρες ημερησίως και εκατόν πενήντα (150) ετησίως] χωρίς την τήρηση των σχετικών διαδικασιών έγκρισης από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων χαρακτηρίζεται ως παράνομη υπερωρία (αντί του όρου κατ’ εξαίρεση υπερωρία που ίσχυε ως τώρα). Για κάθε ώρα παράνομης υπερωρίας, ο μισθωτός δικαιούται αποζημίωση ίση με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά εκατόν είκοσι τοις εκατό (120%) [αντί του ογδόντα τοις εκατό (80%) που ίσχυε ως τώρα].

12β. Αμοιβή υπερεργασίας & υπερωρίας

Με τις ρυθμίσεις του άρθρου 58 του νέου νόμου (με το οποίο τροποποιείται το άρθρο 4 του Ν.2874/2000) ,σε επιχειρήσεις, στις οποίες εφαρμόζεται συμβατικό ωράριο εργασίας έως σαράντα (40) ώρες την εβδομάδα, ο εργαζόμενος μπορεί να απασχολείται πέντε (5) επιπλέον ώρες την εβδομάδα κατά την κρίση του εργοδότη (υπερεργασία). Οι ώρες αυτές υπερεργασίας (41η, 42η, 43η, 44η, 45η ώρα) αμείβονται με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά είκοσι τοις εκατό (20%) και δεν συνυπολογίζονται στα επιτρεπόμενα, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, όρια υπερωριακής απασχόλησης. Για όσους εργαζομένους ισχύει σύστημα εργασίας έξι (6) εργάσιμων ημερών την εβδομάδα η σύμφωνα με το προηγούμενο εδάφιο υπερεργασία ανέρχεται σε οκτώ (8) ώρες την εβδομάδα (από 41η έως 48η ώρα). 2. Η πέραν των σαράντα πέντε (45) ωρών την εβδομάδα απασχόληση του μισθωτού στις επιχειρήσεις της παραγράφου 1 θεωρείται υπερωριακή απασχόληση ως προς όλες τις νόμιμες συνέπειες, διατυπώσεις και διαδικασίες έγκρισης. Για όσους εργαζομένους ισχύει σύστημα εργασίας έξι (6) εργάσιμων ημερών την εβδομάδα, υπερωριακή απασχόληση θεωρείται η εργασία πέραν των σαράντα οκτώ (48) ωρών την εβδομάδα. Σε κάθε περίπτωση, διατηρούνται σε ισχύ οι ρυθμίσεις για το νόμιμο ημερήσιο ωράριο εργασίας. 3. Μισθωτοί απασχολούμενοι υπερωριακώς δικαιούνται για κάθε ώρα νόμιμης υπερωρίας, έως τρεις (3) ώρες ημερησίως και μέχρι τη συμπλήρωση εκατόν πενήντα (150) ωρών ετησίως, αμοιβή ίση με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά σαράντα τοις εκατό (40%). 4. Κάθε ώρα υπερωρίας, για την πραγματοποίηση της οποίας δεν τηρούνται οι προβλεπόμενες από το νόμο διατυπώσεις και διαδικασίες έγκρισης, χαρακτηρίζεται εφεξής παράνομη υπερωρία. 5. Για κάθε ώρα παράνομης υπερωρίας, ο μισθωτός δικαιούται αποζημίωση ίση με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά εκατόν είκοσι τοις εκατό (120%). 6. Με αποφάσεις του αρμοδίου οργάνου του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, δύναται να χορηγείται κατά περίπτωση άδεια υπερωριακής απασχόλησης των μισθωτών όλων των επιχειρήσεων και εργασιών, επιπλέον των επιτρεπόμενων ανωτάτων ορίων υπερωριακής απασχόλησης ετησίως της παρ. 3, σε περιπτώσεις επείγουσας φύσης εργασίας, η εκτέλεση της οποίας κρίνεται απολύτως επιβεβλημένη και δεν επιδέχεται αναβολή. Για την κατά τα ανωτέρω υπερωριακή απασχόληση, οι μισθωτοί δικαιούνται αμοιβή ίση με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά εξήντα τοις εκατό (60%).».

12γ. Άδεια υπερωριακής απασχόλησης πέραν των 150 ωρών ετησίως σε εξαιρετικές περιπτώσεις πριν την πραγματοποίηση τους

Με αποφάσεις του Γενικού Διευθυντή Εργασιακών Σχέσεων, Υγείας & Ασφάλειας στην Εργασία και Ένταξης στην Εργασία, δύναται να χορηγείται κατά περίπτωση άδεια υπερωριακής απασχόλησης των μισθωτών όλων των επιχειρήσεων και εργασιών, επιπλέον των επιτρεπόμενων ανωτάτων ορίων υπερωριακής απασχόλησης των 150 ωρών ετησίως, σε περιπτώσεις επείγουσας φύσης εργασίας, η εκτέλεση της οποίας κρίνεται απολύτως επιβεβλημένη και δεν επιδέχεται αναβολή. Για την κατά τα ανωτέρω υπερωριακή απασχόληση, (η οποία δεν απαιτεί πλέον προηγούμενη γνωμοδότηση από το ΑΣΕ), οι μισθωτοί δικαιούνται αμοιβή ίση με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά 60%. Κατά το προηγούμενο νομοθετικό πλαίσιο (Ν.Δ 264/1973 όπως ισχύει), η άδεια υπερωριακής απασχόλησης σε επιχειρήσεις των οποίων οι εργαζόμενοι είχαν εξαντλήσει τα επιτρεπόμενα ανώτατα όρια υπερωριακής απασχόλησης εχορηγείτο με Απόφαση του Υπουργού Εργασίας μετά από γνωμοδότηση του ΑΣΕ (Εγκύκλιος Υπουργείου Εργασίας 64597/3.9.2021).

12δ. Υπολογισμός ορίου Υπερωριών για το έτος 2021

Οι ώρες υπερωριακής απασχόλησης που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί ανεξαρτήτως κλάδου οικονομικής δραστηριότητας, βάσει του νομικού καθεστώτος που ίσχυε μέχρι την ψήφιση του ν.4808/19.6.2021, θα αφαιρεθούν από το νέο όριο των εκατόν πενήντα (150) ωρών ετησίως. (Εγκύκλιος Υπουργείου Εργασίας 64597/3.9.2021).

Παράδειγμα

Εργατοτεχνίτης βιομηχανίας έχει πραγματοποιήσει μέχρι 18.6.2021, 35 ώρες νόμιμης υπερωριακής απασχόλησης. Του απομένουν να πραγματοποιήσει κατ’ ανώτατο όριο άλλες 115 ώρες νόμιμης υπερωρίας μέχρι 31.12.2021.

13. Κωδικοποίηση όρων ΣΣΕ

Για να αποφεύγονται αμφισβητήσεις για το εάν ένας όρος ΣΣΕ ή ΔΑ που είχε προβλεφθεί σε παλαιότερη συλλογική ρύθμιση, εξακολουθεί ή όχι να είναι σε ισχύ και για να παρέχεται ασφάλεια δικαίου ειδικά στους εργαζόμενους, υποχρεώνονται οι συνδικαλιστικές οργανώσεις, σύμφωνα με τις ρυθμίσεις του άρθρου 97 παρ.4 του νέου νόμου, να κωδικοποιούν σε κάθε νέα συλλογική σύμβαση εργασίας τις κανονιστικές διατάξεις που διατηρούνται σε ισχύ από παλαιότερες συλλογικές συμβάσεις. Η μη κωδικοποίηση των συλλογικών συμβάσεων δεν θα επιφέρει την ακύρωση της συλλογικής σύμβασης που υπεγράφη, αλλά απλώς δεν θα ισχύουν οι παλαιοί όροι συλλογικών συμβάσεων που δεν κωδικοποιήθηκαν.

Πιο συγκεκριμένα, οι ΣΣΕ και οι ΔΑ πρέπει να εμπεριέχουν κωδικοποίηση όλων των εν ισχύ όρων τους, συμπεριλαμβανομένων τόσο των συμφωνούμενων το πρώτον με τη συγκεκριμένη συλλογική ρύθμιση, όσο και αυτών που τυχόν διατηρούνται σε ισχύ, άλλως ισχύουν μόνο οι κωδικοποιημένες διατάξεις.

Δηλαδή συναρτάται η κανονιστικότητα ισχύος της ΣΣΕ ή της Δ.Α. από το τυπικό στοιχείο της κωδικοποίησής της, αφού, σε αντίθετη περίπτωση, θα ισχύουν μόνο όσες διατάξεις έχουν κωδικοποιηθεί.

Οι ΣΣΕ ή ΔΑ που θα κατατεθούν από 1.1.2022 οφείλουν να έχουν κωδικοποιημένες τις διατάξεις τους (Άρθρο 100 παρ.4).

14. Υποχρεώσεις εργοδότη για πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας και της παρενόχλησης

Στο άρθρο 9 του Ν.4808/19.6.2021, γίνεται αναφορά στις «Πολιτικές εντός επιχείρησης για την καταπολέμηση της βίας και παρενόχλησης» και στο άρθρο 10 γίνεται αναφορά στις «Πολιτικές εντός επιχείρησης για τη διαχείριση εσωτερικών καταγγελιών» όσον αφορά τις επιχειρήσεις που απασχολούν πάνω από είκοσι (20) άτομα. Kατά το διάστημα μέχρι τη σύναψη επιχειρησιακής ΣΣΕ, όπου εφαρμόζεται, ή μέχρι την κατάρτιση ή τροποποίηση του κανονισμού εργασίας, όπου υπάρχει, προκειμένου να συμπεριληφθούν σε αυτά οι πολιτικές καταπολέμησης της βίας και παρενόχλησης και διαχείρισης εσωτερικών καταγγελιών των άρθρων 9 και 10, η υποχρέωση του εργοδότη εκπληρώνεται με τη θέση σε ισχύ των πολιτικών αυτών με δική του απόφαση που λαμβάνεται εντός τριών (3) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος (ήτοι από 19.6.2021), κατόπιν διαβούλευσης με τους εργαζομένους ή τους εκπροσώπους τους, σύμφωνα με όσα ορίζονται στην παρ. 1 του άρθρου 11 (άρθρο 23, Ν.4808/2021).

Τέθηκε κατά συνέπεια από το νομοθέτη, μια περίοδος εύλογης (τρίμηνης) προσαρμογής που ξεκίνησε από την ημερομηνία που τέθηκε σε ισχύ ο Ν.4808 ήτοι από 19.6.2021, κατά την οποία ο εργοδότης με τους εκπροσώπους των εργαζομένων στο πλαίσιο της διαβούλευσης, καλούντο από κοινού να καταλήξουν στη διαμόρφωση συγκεκριμένων πολιτικών για πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας και της παρενόχλησης στο εργασιακό περιβάλλον.

Αν παρήλθε άπρακτή η τρίμηνη αυτή προθεσμία, με ευθύνη του εργοδότη θα πρέπει να καθορισθούν συγκεκριμένες πολιτικές που θα εφαρμοσθούν για το μεταβατικό στάδιο μέχρι την επίτευξη συμφωνίας.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του Γραφείο Τύπου του Υπουργείου Εργασίας, στο πλαίσιο εφαρμογής του νόμου 4808/2021, οι επιχειρήσεις που απασχολούν περισσότερα από 20 άτομα υποχρεούνται να διαβουλεύονται εντός της επιχείρησης, να υιοθετούν και να δημοσιοποιούν στον χώρο εργασίας πολιτική για την πρόληψη και καταπολέμηση της βίας και της παρενόχλησης στην εργασία. Η πολιτική αυτή πρέπει να περιλαμβάνει τα εξής στοιχεία:

Α. Εκτίμηση των κινδύνων βίας και παρενόχλησης συνολικά και ειδικότερα για ειδικές ομάδες εργαζομένων λόγω της φύσης της εργασίας τους ή χαρακτηριστικών τους (όπως νυχτερινοί εργαζόμενοι, γυναίκες, άτομα με αναπηρία, μετανάστες εργαζόμενοι κοκ).

Β. Μέτρα για την πρόληψη, τον περιορισμό και την αντιμετώπιση των κινδύνων αυτών (όπως προγραμματισμός των βαρδιών, καθοδήγηση και υποστήριξη στα θύματα βίας και παρενόχλησης, τακτική αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων κ.ά.).

Γ. Ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του προσωπικού, μεταξύ άλλων, για τις διαδικασίες υποβολής και διαχείρισης των καταγγελιών.

Δ. Πληροφόρηση για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των εργαζομένων και του εργοδότη σε περίπτωση που υπάρξει περιστατικό βίας ή παρενόχλησης, καθώς και για τα στοιχεία των αρμοδίων διοικητικών αρχών, στις οποίες έχει δικαίωμα να προσφύγει κάθε θιγόμενο πρόσωπο (Επιθεώρηση Εργασίας, Συνήγορος του Πολίτη). Ο εργοδότης έχει υποχρέωση ιδίως να πληροφορεί για τη δυνατότητα καταγγελίας στο ΣΕΠΕ μέσω της τηλεφωνικής γραμμής εξυπηρέτησης πολιτών 1555, καθώς επίσης και για την υπηρεσία άμεσης ψυχολογικής υποστήριξης και συμβουλευτικής των γυναικών θυμάτων έμφυλης βίας να μπορούν να επικοινωνούν με την Γραμμή SOS 15900 της Γενικής Γραμματείας Οικογενειακής Πολιτικής και Ισότητας των Φύλων.

Ε. Ορισμό ενός προσώπου αναφοράς («συνδέσμου») αρμόδιου για να καθοδηγεί και να ενημερώνει τους εργαζομένους για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της βίας και παρενόχλησης.

Οι ίδιες επιχειρήσεις (με περισσότερους από 20 εργαζόμενους) πρέπει να διαθέτουν διαδικασίες υποδοχής και εξέτασης των καταγγελιών με ασφαλείς και εύκολα προσβάσιμους διαύλους επικοινωνίας και να ορίζουν τα πρόσωπα που θα υποδέχονται και θα διαχειρίζονται τις καταγγελίες αυτές.

Η διερεύνηση των καταγγελιών θα πρέπει να γίνεται άμεσα, με αμεροληψία και προστασία της εμπιστευτικότητας και των προσωπικών δεδομένων των θυμάτων και των καταγγελλόμενων, ενώ θα πρέπει να διασφαλίζεται επίσης η απαγόρευση αντιποίνων σε βάρος του θιγόμενου προσώπου.

Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με το νόμο, αν διαπιστωθεί περιστατικό βίας ή παρενόχλησης, ο εργοδότης υποχρεούται να λάβει μέτρα σε βάρος του καταγγελλόμενου, τα οποία μπορεί να περιλαμβάνουν σύσταση συμμόρφωσης, την αλλαγή θέσης, ωραρίου, τόπου ή τρόπου παροχής εργασίας ή ακόμη και απόλυση.

Το άρθρο του κ. Πέτρου Ραπανάκη δημοσιεύθηκε στο τεύχος Οκτωβρίου 2021 του περιοδικού Epsilon7.